Aeroportet europiane rrezikojnë të përballen me një mungesë serioze të karburantit të avionëve nëse Ngushtica e Hormuzit nuk rihapet plotësisht brenda tre javësh.
Paralajmërimi vjen nga Airports Council International Europe, e cila i është drejtuar me një letër zyrtare Komisionit Europian.
Në dokumentin e datës 9 prill, drejtor i përgjithshëm i kësaj organizate, Olivier Jankovec, thekson se situata është më kritike nga sa ishte raportuar fillimisht dhe se rezervat e parafinës, komponent kyç për karburantin e avionëve, po shterojnë me shpejtësi.
Sipas tij, nëse situata vazhdon, rrezikohen seriozisht oraret e fluturimeve, sidomos për sezonin e verës, kur kërkesa për udhëtime arrin kulmin.
Të dhënat tregojnë se rreth 40% e furnizimit global me karburant avionësh kalon përmes Ngushticës së Hormuzit, çka e bën këtë korridor jetik për industrinë ajrore.
Ndërkohë, disa vende europiane disponojnë rezerva strategjike që mbulojnë vetëm 8 deri në 10 ditë, përpara se të detyrohen të kalojnë në masa kufizuese.
Në Itali, disa aeroporte kanë nisur tashmë të aplikojnë masa emergjente për shkak të vështirësive në furnizim, duke sinjalizuar se kriza nuk është më vetëm një paralajmërim, por ka nisur të reflektohet në terren.
Situata rëndohet më tej nga fakti se, edhe pse këtë javë hyri në fuqi një armëpushim mes SHBA dhe Iranit, ai nuk ka sjellë lehtësim në treg.
Trafiku në Hormuz mbetet i kufizuar dhe rreth 170 milionë fuçi naftë vijojnë të jenë të bllokuara në Gjirin Persik.
Çmimi i karburantit të avionëve ka arritur në rreth 1,573 dollarë për ton, më shumë se dyfishi i niveleve para konfliktit, duke rritur ndjeshëm kostot për linjat ajrore dhe duke shtuar presionin mbi ekonominë europiane.
Në letrën e saj, ACI Europe paralajmëron se një reduktim i fluturimeve për shkak të mungesës së karburantit do të kishte pasoja të drejtpërdrejta në ekonomi, duke goditur veçanërisht turizmin dhe sektorët e lidhur me të.
Përballë kësaj situate, organizata ka kërkuar nga Komisioni Europian masa urgjente, përfshirë blerje të përbashkëta të karburantit në nivel të BE-së dhe vendosjen e detyrimeve për rafineritë që të prioritizojnë prodhimin e karburantit të avionëve.
Ndërkohë, kompanitë ajrore kanë nisur të reagojnë. Disa operatorë kanë filluar të reduktojnë kapacitetet, ndërsa të tjerë po anulojnë fluturimet më pak fitimprurëse dhe po rrisin çmimet e biletave.
Kriza po konsiderohet si një nga më të rëndat energjetike të viteve të fundit, me pasoja që mund të shtrihen përtej sektorit të aviacionit dhe të ndikojnë edhe në ekonomi dhe sigurinë ushqimore në shkallë globale.
