Siguria energjetike e Europës ka marrë një goditje të fortë pas mbylljes së ngushticës së Hormuzit, një nga arteriet kryesore të furnizimit global me energji. Lufta me Iranin në fillim të marsit 2026 ka ndalur trafikun e tankerëve, duke reduktuar ndjeshëm ose bllokuar plotësisht flukset e gazit të lëngshëm nga Katari dhe Emiratet, si dhe të naftës nga Gjiri Persik.
Kjo situatë ka ekspozuar qartë varësinë e Bashkimit Europian nga partnerët e jashtëm, duke e detyruar bllokun të kërkojë burime alternative për të garantuar furnizimin me energji.
Në këtë kontekst, energjitë e rinovueshme po marrin një rol qendror. Sipas të dhënave, era dhe dielli janë shndërruar tashmë në shtyllën kryesore të sektorit energjetik europian. Në vitin 2025, për herë të parë, ato arritën të prodhojnë 30% të energjisë elektrike në BE, duke tejkaluar prodhimin nga lëndët djegëse fosile, që zinin 29%.
Paralelisht, Bashkimi Europian po rikthen fokusin edhe tek energjia bërthamore, e cila aktualisht siguron rreth 23% të prodhimit të energjisë elektrike në bllok. Strategjia e re parashikon vënien në funksion të reaktorëve modularë të vegjël në fillim të viteve 2030, ndërsa në mars 2026 janë angazhuar 330 milionë euro për të përshpejtuar kërkimet në fushën bërthamore dhe atë të fuzionit.
Në të njëjtën kohë, BE ka ndërmarrë hapa të fortë për të reduktuar varësinë nga Rusia. Në janar 2026, janë ndaluar plotësisht importet e gazit dhe LNG-së ruse, të cilat janë zëvendësuar me furnizime globale dhe me rritjen e prodhimit të biometanit.
Një tjetër element kyç i strategjisë është hidrogjeni i gjelbër, zhvillimi i të cilit po koordinohet përmes Platformës Europiane të Energjisë dhe Lëndëve të Para, e lançuar në korrik 2025.
Zhvillimet e fundit tregojnë se Europa po përpiqet të rindërtojë modelin e saj energjetik në kushtet e një krize të re gjeopolitike, duke kombinuar burime të rinovueshme, energjinë bërthamore dhe teknologji të reja për të garantuar sigurinë dhe qëndrueshmërinë në afatgjatë. /skyweb.al
