Harrojini Dolomitet sepse në Shqipëri gjen arratisjen malore më të rrallë të Evropës, me birra që kushtojnë një paund dhe pothuajse pa turistë, shkruan Sadie Whitelocks për britaniken ”Metro”.
”Kur i dërgoj fotot nga aventura ime e fundit në hiking një miku, përgjigjja e tij është e menjëhershme kur më pyet ”a je në Dolomite?”.
Është një gabim për t’u bërë. Fotot tregojnë maja të thepisura, lugina të gjera dhe qiell të kaltër të ndritshëm, pikërisht llojin e peizazhit që do të prisje të gjeje në Italinë veriore.
Por, ka një tregues që tregon se jam diku tjetër, pasi pothuajse nuk ka turistë të tjerë.
Në fakt, jam në Shqipëri, thellë në Alpet Shqiptare, të njohura gjithashtu si Bjeshkët e Nemuna – dhe nuk ka as teleferik, as tarracë me ”Aperol” dhe as shkop selfie në horizont.
Shqipëria është bërë me shpejtësi një nga destinacionet më të njohura të Evropës, kryesisht për shkak të resorteve të saj të lira bregdetare.
Por këtë vit, ajo është gjendur në titujt e lajmeve për arsye shumë larg rërës së saj të artë.
Një zhvillim luksoz i lidhur me dhëndrin e Donald Trump, Jared Kushner, ka shkaktuar protesta të gjera në vend, duke e vendosur vijën bregdetare spektakolare të Shqipërisë dhe betejat politike në qendër të vëmendjes ndërkombëtare.
Megjithatë, më në veri, gjithçka është e qetë.
Alpet Shqiptare shtrihen në Shqipëri, Kosovë dhe Mal të Zi, duke formuar një shkretëtirë të ashpër me male gëlqerore të larta, lugina të thella dhe liqene akullnajore. Ndihet si një botë larg shtigjeve të mbushura me njerëz të Dolomiteve.
Kështu, për t’u shpëtuar turmave, regjistrohem për një sfidë shtatëditore të tre majave të Ballkanit, duke përfshirë disa nga majat më të larta të rajonit.
Objektivi ynë i parë është Korabi, në 2 764 metra, mali më i lartë si në Shqipëri ashtu edhe në Maqedoninë e Veriut.
Pasi zbarkojmë në kryeqytetin, Tiranë, udhëtojmë drejt veriut, në drejtim të maleve, ku vendosemi në një bujtinë malore çuditërisht komode.
Kisha imagjinuar dhoma të thjeshta me shtretër të shumtë dhe dushe të ftohta. Në vend të tyre, ka dhoma të rehatshme në stil alpin dhe një zbulim i këndshëm se Shqipëria mbetet jashtëzakonisht e përballueshme.
Një birrë vendase ”Korça” kushton rreth një paund, ndërsa darka është një festë me ushqime tradicionale shqiptare: byrek me mish, djathë ose spinaq, speca të mbushur dhe flija, një pjatë tradicionale me shtresa të holla brumi, e përgatitur duke pjekur shtresa të holla brumi me krem ose kos.
Është mbushje me karbohidrate, në stil ballkanik.
Të nesërmen në mëngjes, grupi ynë prej 16 personash niset drejt Korabit.
Jemi nga Britania e Madhe, SHBA-ja, Australia dhe Zelanda e Re, por shpejt bashkohemi të gjithë në të njëjtin reagim: pse nuk e kanë zbuluar më shumë njerëz këtë vend?
Udhërrëfyesi ynë, Roy Petrofski, ka ngjitur male në të gjithë botën dhe ka kaluar dy vjet duke udhëhequr grupe në Alaskë.
Megjithatë, ai u tërhoq përsëri drejt Ballkanit, vendlindjes së tij.
Nuk vonon shumë për të kuptuar pse.
Ajri është i freskët dhe mban aromë pishe. Lulet e egra zbukurojnë shpatet dhe shtegu është jashtëzakonisht i pastër.
Në vend që të kalojmë mbi bishta cigaresh dhe mbështjellëse ëmbëlsirash, Roy na tregon luleshtrydhe të egra dhe lulen delikate ”mos më harro”.
Ka vetëm pak alpinistë të tjerë përreth. Kryesisht, shoqëruesit tanë janë lopët dhe ndonjë bari.
Pas disa orësh ngjitjeje, arrijmë në majën e Korabit, ku Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut shtrihen poshtë nesh. Hamë drekën të rrethuar nga malet përpara se të fillojmë zbritjen.
Një zhytje në një gropë uji akull të ftohtë është shpërblimi i përsosur, e ndjekur – natyrisht – nga një tjetër birrë.
Megjithatë, ka pak kohë për të qëndruar gjatë. Atë mbrëmje, kalojmë në Kosovë dhe e kalojmë natën në qytetin historik të Gjakovës, shtëpia e një prej pazareve tradicionale më të vjetra dhe më të gjata të vendit.
Dita tjetër sjell Gjeravicën, malin më të lartë të Kosovës, në 2 656 metra.
Nga këtu, shtegu bëhet më i largët. Kryesisht jemi në këmbë, duke ecur nga një bujtinë malore në tjetrën çdo natë.
Peizazhi është spektakolar, por janë manaferrat ato që tërheqin vëmendjen.
Boronicat mbulojnë tokën dhe shohim gra vendase duke i mbledhur ato së bashku me fëmijët e vegjël. Është një pamje idilike e jetës malore që duket shumë larg nga qendrat turistike të Evropës.
Pastaj vijnë liqenet.
Bjeshkët e Nemuna janë të mbushura me pellgje akullnajore në lartësi të mëdha, shumë prej të cilave janë vende të parezistueshme për të notuar. Roy na tregon se udhëtimet e tij ”Hike & Swim” janë bërë gjithnjë e më të njohura ndërsa noti në natyrë po përhapet.
Ne e vëmë idenë në praktikë, duke u freskuar me një not para dhe pas arritjes në Gjeravicë.
Temperaturat po i afrohen 30 gradëve, kështu që uji i akullt është më pak një ndëshkim dhe më shumë një shpëtim.
Atë mbrëmje, mbërrijmë në ”Gacaferi Guest House”, e drejtuar nga Safete Gacaferi dhe familja e saj.
Një ditëlindje në grupin tonë na jep një justifikim për një darkë veçanërisht të bollshme, ku një pjatë me oriz me shumë shije rezulton aq e pëlqyer sa disa njerëz marrin edhe nga pjata e tretë.
Do të na duhen kaloritë.
Dita pasuese është më e gjata, me më shumë se 20 kilometra ecje përpara.
Një pjesë e rrugës ndjek Majat e Ballkanit, një shteg rrethor prej 192 kilometrash përmes rajonit të largët malor që shtrihet në Shqipëri, Kosovë dhe Mal të Zi.
Është më i frekuentuar se disa nga shtigjet që kemi përshkuar deri tani, por ”i frekuentuar” këtu është një term relativ.
Në një moment ndalojmë te një kasolle bariu, ku një burrë vendas na shërben kafe dhe kek me boronica. Pamjet nga shtëpia e tij modeste janë të jashtëzakonshme.
Në bujtinën tonë të radhës, mëngjesi vjen me një tjetër pjatë të suksesshme me bazë orizi: puding orizi.
Pastaj është koha për Zla Kolata, majën më të lartë të Malit të Zi, në 2 534 metra.
Roy dhe udhërrëfyesi tjetër, Igli Xhafaj, na paralajmërojnë se kjo mund të jetë maja jonë më e vështirë deri tani, me pjesë të pjerrëta dhe ngjitje me duar pranë majës.
Nisemi me besim.
Pastaj, pa paralajmërim, moti ndryshon.
Retë afrohen dhe fillon shiu. Me majën ende përpara nesh, Roy dhe Igli marrin vendimin e arsyeshëm për t’u kthyer.
Kthehemi në bujtinë dhe festojmë një tjetër ditë në male. Më vonë, retë shpërndahen dhe qielli i natës shpërthen nga yjet.
Teksa rri jashtë, mendoj për atë që prisja nga aventura ime në Ballkan. Sigurisht që nuk prisja këtë.
Kisha pritur male, por jo peizazhe që mund të rivalizonin Dolomitet.
Nuk kisha pritur shtigje kaq të zbrazëta, mikpritës kaq bujarë, ushqim të jashtëzakonshëm apo të notoja në liqene akullnajore në mes të një dite ecjeje.
Dhe ndoshta surpriza më e madhe është se sa pak rajoni ndihet si një destinacion turistik evropian – të paktën për momentin.
Madje arrij t’i lë këpucët e ecjes në bujtinën tonë të fundit.
Ndoshta ishte një përpjekje e pavetëdijshme për t’u siguruar që duhet të kthehem përsëri për t’i marrë.
