Një anketim me afro 7,200 pilotë zbulon lodhje të përhapur, frikë nga penalizimet dhe presion për zgjatjen e orarit të punës.
Tre në katër pilotë të linjave ajrore evropiane kanë përjetuar të paktën një episod mikrogjumi në kabinë gjatë katër javëve të fundit, ndërsa gati një e katërta pranojnë se zakonisht vazhdojnë të fluturojnë edhe kur janë tepër të lodhur për të kryer detyrën. Këto janë disa nga gjetjet shqetësuese të një ankete të publikuar nga Shoqata Evropiane e Kabinave të Pilotimit (ECA).
Anketa, e zhvilluar në gusht me afro 7,200 kapitenë dhe pilotë të parë, evidenton probleme të vazhdueshme me pushimin e pamjaftueshëm, oraret e zgjatura dhe mungesën e besimit te sistemet e raportimit të lodhjes në kompanitë ajrore.
Sipas rezultateve, 24% e pilotëve deklarojnë se zakonisht vazhdojnë fluturimin në vend që të raportojnë se janë të papërshtatshëm për punë për shkak të lodhjes. Ndërkohë, 16.8% thonë se marrin leje mjekësore kur përballen me këtë situatë.
Gjysma e pilotëve kanë fluturuar të lodhur
Të dhënat tregojnë se një në dy pilotë ka kryer një fluturim gjatë tre muajve para anketimit, ndonëse duhej të kishte deklaruar se ishte tepër i lodhur për të fluturuar.
Pothuajse gjysma e të anketuarve shprehen se kanë frikë nga pasojat negative prej drejtuesve të kompanive nëse raportojnë lodhjen. Vetëm 11.9% thonë se i besojnë sistemit të raportimit të lodhjes në kompaninë ku punojnë.
Mikrogjumi është një episod i shkurtër dhe i pavullnetshëm gjumi, i cili mund të zgjasë vetëm pak sekonda. Në aviacion, ai përbën rrezik të veçantë, pasi mund të ndikojë në përqendrimin, gjykimin dhe shpejtësinë e reagimit të pilotëve në situata të papritura.
Irlanda dhe Malta ndër vendet me shqetësimet më të mëdha
Pilotët që punojnë për kompani ajrore me bazë në Irlandë dhe Maltë raportuan nivelet më të larta të mikrogjumit, si dhe shqetësime të mëdha për pasojat që mund të kenë nëse deklarojnë se janë të lodhur.
Ndërkohë, përqindja e pilotëve që pranojnë se zakonisht fluturojnë edhe kur janë tepër të lodhur është më e lartë në Spanjë, Irlandë dhe Francë.
Dy në pesë pilotë që punojnë për kompani me bazë në Spanjë deklaruan se zakonisht vazhdojnë fluturimin në këto kushte. Në Irlandë dhe Francë, kjo shifër arrin rreth një në tre pilotë, ndërsa për kompanitë me bazë në Mbretërinë e Bashkuar është rreth një në dhjetë.
Më shumë se një e treta e pilotëve të anketuar thanë gjithashtu se nuk po pushojnë mjaftueshëm për të parandaluar grumbullimin e lodhjes me kalimin e kohës.
Presion edhe për zgjatjen e orarit të punës
Një tjetër shqetësim lidhet me përdorimin e kompetencës së kapitenit për të zgjatur orarin e punës ose për të shkurtuar periudhën e pushimit në rrethana të jashtëzakonshme.
Gati dy në pesë pilotë thanë se e kishin përdorur këtë mundësi të paktën një herë gjatë muajit para anketimit. Megjithatë, afro 70% shprehën shqetësim për pasojat e mundshme nëse refuzojnë zgjatjen e orarit të detyrës.
Problemet duket se janë veçanërisht të theksuara te kompanitë me kosto të ulët dhe operatorët e qiradhënies së avionëve së bashku me ekuipazhin, të njohur si ACMI ose wet-lease.
Vetëm 15.6% e pilotëve që punojnë për kompanitë me kosto të ulët mendojnë se punëdhënësit e tyre i menaxhojnë mirë rreziqet e lodhjes. Te operatorët ACMI, kjo shifër është 18.6%.
Kërkohet ndërhyrja e autoriteteve evropiane
Ian Holder, drejtor menaxhues i kompanisë konsulente për sigurinë e aviacionit Baines Simmons, tha se rezultatet pasqyrojnë mënyrën se si pilotët përjetojnë në praktikë menaxhimin e lodhjes.
Ai theksoi se anketa pasqyron përvojat e drejtpërdrejta të pilotëve dhe jo një matje të drejtpërdrejtë të rezultateve të sigurisë ajrore. Megjithatë, përsëritja e gjetjeve përgjatë tre viteve tregon, sipas tij, se disa probleme kërkojnë vëmendje të mëtejshme.
Nga ana e saj, presidentja e ECA-së, kapitenia Tanja Harter, u bëri thirrje kompanive ajrore dhe autoriteteve rregullatore të marrin përgjegjësi për menaxhimin e lodhjes, në vend që t’ua lënë këtë barrë vetëm pilotëve.
Ajo kërkoi që Agjencia e Bashkimit Evropian për Sigurinë e Aviacionit (EASA) të forcojë rregullat për menaxhimin e lodhjes dhe të sigurojë zbatimin e mekanizmave të raportimit pa ndëshkime, si dhe përdorimin e duhur të kompetencave të kapitenit për zgjatjen e orarit.
Sipas rregullave evropiane, kompanitë ajrore duhet të kenë sisteme për identifikimin, monitorimin dhe menaxhimin e lodhjes së ekuipazheve.
Gjetjet e anketës rikthejnë në vëmendje rëndësinë e pushimit të mjaftueshëm të pilotëve dhe të një kulture pune ku raportimi i lodhjes nuk shoqërohet me frikën e penalizimeve, në mënyrë që siguria e pasagjerëve të mos varet vetëm nga vendimet individuale të ekuipazhit në kabinë.
