Një punonjëse e Institutit Kundër Murtajës në Irkutsk të Rusisë vdiq pasi një epruvetë u thye në laborator, raportuan mediat rajonale, duke cituar burime anonime pranë shërbimeve të sigurisë së rajonit.
Autoritetet ruse thanë se nuk gjetën prova se sëmundja e saj ishte shkaktuar nga ndonjë prej patogjenëve me të cilët ajo punonte. Megjithatë, rasti ka shkaktuar shqetësim në Rusi pasi raportime të pakonfirmuara në media sugjeruan se ajo mund të kishte vdekur nga murtaja pneumonike, një formë më e rrallë, por e rëndë e murtajës, e cila mund të përhapet nga personi në person.
Mediat ruse raportuan se rreth 200 persona që kishin pasur kontakt me punonjësen e ndjerë po mbaheshin nën mbikëqyrje të rreptë mjekësore dhe se disa spitale në rajon ishin mbyllur dhe vendosur në karantinë.
“Duke qenë se … infektimi ndodhi në një laborator (i cili me sa duket është dezinfektuar plotësisht) dhe njerëzit u futën shpejt në karantinë, ka shumë pak gjasa që sëmundja të përhapet më tej. Pra, edhe pse është ngjitëse, mundësia që të ketë mundësi të përhapet është e vogël”, tha Alice Hughes, profesoreshë e shkencës së ruajtjes së biodiversitetit në Universitetin e Melburnit, në komente për Science Media Centre.
Megjithatë, autoritetet e shëndetit publik po i ndjekin nga afër zhvillimet.
Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) i tha Euronews se po e “monitoron nga afër situatën” dhe se është në kontakt me Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH).
“Jemi në dijeni të rastit të pneumonisë me origjinë të panjohur në Rusinë lindore, për të cilin dyshohet se mund të jetë murtajë. Ky dyshim ende nuk është konfirmuar”, tha një zëdhënës në një deklaratë me shkrim.
Zëdhënësi shtoi se, bazuar në informacionin e kufizuar që është aktualisht në dispozicion, nuk ka raportime për raste dytësore ose për transmetim të vazhdueshëm nga personi në person. Ai gjithashtu vuri në dukje se ka “pak udhëtime” mes Irkutskut dhe vendeve të Bashkimit Evropian dhe Zonës Ekonomike Evropiane, “veçanërisht aktualisht për shkak të luftës së Rusisë kundër Ukrainës”.
Murtaja ka munguar në Evropë për më shumë se 50 vjet; megjithatë, raste te njerëzit raportohen në Afrikë, veçanërisht në Republikën Demokratike të Kongos dhe Madagaskar.
Çfarë thonë ekspertët për rrezikun?
Megjithëse informacioni rreth rastit të dyshuar në Rusi është shumë i kufizuar, ekspertët theksuan se rastet sporadike të murtajës pneumonike nuk janë të rralla.
“Murtaja nuk është një sëmundje historike”, tha Zania Stamataki, profesoreshë e asociuar e imunologjisë virale në Universitetin e Birminghamit, në komente për Science Media Centre. “Ajo vazhdon të jetë endemike në popullatat e brejtësve në Afrikë, Azi dhe Amerikë, dhe rastet te njerëzit ndodhin çdo vit, përfshirë shpërthime të formës pneumonike.”
Sipas Brendan Wren, profesor i patogjenezës mikrobiale në London School of Hygiene & Tropical Medicine, “nuk duhet të ketë shumë shqetësim, pasi transmetimi i Yersinia pestis nga njeriu te njeriu është përgjithësisht i dobët”.
Çfarë është murtaja pneumonike?
Murtaja pneumonike shfaqet kur murtaja, një sëmundje infektive e shkaktuar nga bakteret, prek mushkëritë.
Murtaja pneumonike është forma më e rëndë e sëmundjes dhe e vetmja formë e murtajës që mund të përhapet nga personi në person. Nëse nuk trajtohet, shkalla e vdekshmërisë mund të jetë nga 30% deri në 100%.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), ajo është veçanërisht ngjitëse dhe mund të shkaktojë epidemi të rënda përmes transmetimit nga njeriu te njeriu me anë të grimcave të frymëmarrjes. Megjithatë, shanset për shërim janë të larta nëse sëmundja zbulohet dhe trajtohet në kohë.
Periudha e inkubacionit mund të jetë vetëm 24 orë, dhe një person i infektuar mund ta transmetojë sëmundjen përmes grimcave të frymëmarrjes te njerëzit e tjerë.
Cilat janë simptomat?
Murtaja pneumonike zhvillohet kur bakteret përhapen në mushkëritë e një pacienti me murtajë bubonike ose septikemike të patrajtuar, ose kur një person thith pika infektive të nxjerra gjatë kollitjes nga një person apo kafshë e infektuar.
Simptomat zakonisht shfaqen 1–3 ditë pas infektimit. Ato përfshijnë probleme të rënda të frymëmarrjes, si:
vështirësi në frymëmarrje;
kollë;
shpesh gëlbazë me gjak ose sekrecione të ujshme.
Nëse nuk trajtohet, murtaja pneumonike mund të jetë shpejt fatale. Diagnostikimi dhe trajtimi i hershëm janë thelbësorë për mbijetesën dhe për reduktimin e komplikacioneve.
Antibiotikët e zakonshëm që përdoren kundër baktereve të grupit Enterobacteriaceae mund ta kurojnë në mënyrë efektive sëmundjen nëse jepen në fazat e hershme.
