Më 24 mars 2015, ndodhi një nga ngjarjet më tronditëse në historinë moderne të aviacionit: fluturimi Germanwings 9525 u rrëzua në Alpet Franceze, duke marrë jetën e 150 personave që ndodheshin në bord.
Dhjetë vjet më pas, kjo tragjedi vazhdon të mbetet një pikë e errët në historinë e sigurisë ajrore – një moment i rëndë që detyroi industrinë të rishikojë rregullat dhe protokollet e saj të sigurisë.
Çfarë ndodhi me fluturimin 9525?
Avioni Airbus A320 ishte nisur nga Barcelona drejt Dyseldorfit, kur rreth 30 minuta pas ngritjes, nisi papritur një humbje lartësie të pashpjegueshme.
Hetuesit zbuluan më pas se kopiloti Andreas Lubitz kishte mbyllur kapitenin jashtë kabinës ( kur ai kishte shkuar në tualet) dhe kishte drejtuar qëllimisht avionin drejt alpeve, duke shkaktuar përplasjen fatale.
Raporti përfundimtar i autoriteteve franceze të hetimit të aksidenteve ajrore (BEA) më 2016, tregoi se Lubitz kishte një histori të gjatë depresioni të rëndë dhe tendencash vetëvrasëse.
Ai ishte konsultuar me disa mjekë, por asnjëri nuk e kishte raportuar gjendjen e tij tek autoritetet ajrore apo te kompania, për shkak të ligjeve të konfidencialitetit mjekësor.
Si ndryshoi aviacioni pas aksidentit?
Tragjedia e fluturimit 9525 solli ndryshime të menjëhershme dhe të rëndësishme në politikat ndërkombëtare të aviacionit:
• Rregulli i dy personave në kabinë: U bë e detyrueshme që në çdo moment në kabinën e pilotimit të jenë të paktën dy persona.
• Vlerësimi psikologjik i pilotëve: Agjencia Evropiane e Sigurisë së Aviacionit (EASA) vendosi testime të detyrueshme psikologjike për pilotët përpara punësimit dhe krijoi programe mbështetëse mes kolegësh për ata në detyrë.
• Rishikimi i ligjeve për konfidencialitetin mjekësor: U hap një debat global për balancimin mes privatësisë shëndetësore dhe sigurisë publike. Në disa vende, mjekët tani kanë të drejtë të raportojnë autoriteteve kur gjendja mendore e një piloti paraqet rrezik për sigurinë.
A janë ende në rrezik pasagjerët?
Pavarësisht reformave, sfidat vazhdojnë. Një raport i vitit 2022 nga Departamenti Amerikan i Transportit theksonte se shumë pilotë ende hezitojnë të raportojnë shqetësimet mendore, për shkak të stigmës dhe frikës për humbjen e vendit të punës. Shumë probleme të shëndetit mendor mund të kalojnë pa u vënë re gjatë kontrollit rutinë, nëse nuk raportohen vetë nga pilotët.
Autoritetet dhe linjat ajrore po investojnë gjithnjë e më shumë në programe për mirëqenien mendore të pilotëve, por ekuilibri mes privatësisë, besimit dhe sigurisë mbetet i ndjeshëm dhe kompleks.
Megjithatë duhet theksuar se transporti ajror është një ndër më të sigurtët. /skyweb.al
