Në një video të shpërndarë në rrjetet sociale kineze, një vajzë nga provinca Guangdong pyet ndjekësit: “A janë shumë 380 mijë juanë si çmim për martesë?”, shifër që përkthehet në rreth 53 mijë dollarë amerikanë, ose mbi shtatëfishin e pagës së saj vjetore.
Mijëra përdorues i kthejnë përgjigje, shumica duke e nxitur të kërkojë më shumë. “Motra, jeta është e jotja, mos e zhvlerëso veten. Kërko të paktën 888,800!”, shkruan një komentues.
Kjo dukuri, e quajtur “çmimi i nuses” apo caili, dikur e përhapur në shumë kultura, vazhdon të mbetet thellësisht e rrënjosur në shoqërinë kineze, ndryshe nga vendet e tjera ku është zhdukur me rritjen e mirëqenies.
Në disa rajone të Kinës, ky çmim kalon si “pajë” për çiftin e ri; në të tjera, u jepet vetëm familjes së nuses si kompensim. Në të dy rastet, shifrat po rriten me ritme alarmante.
Një studim i fundit nga Yifeng Wan në Universitetin Johns Hopkins tregon se nga viti 2005 deri në 2020, çmimi median në zonat rurale të Kinës është dyfishuar realisht. Edhe qytetet po ndjekin të njëjtin trend.
Në Guangdong, 380 mijë juanë është shumëfish mbi mesataren e vlerësuar në rreth 42 mijë juanë.
Por në provincën fqinje Fujian, ku norma është 115 mijë juanë, ajo duket më e pranueshme.
Megjithatë, autoritetet kineze nuk e mirëpresin këtë zhvillim.
Partia Komuniste dëshiron të rrisë numrin e martesave për të frenuar rënien dramatike të lindshmërisë në vend dhe çmimet e larta të nuseve janë një pengesë serioze për këtë synim.
Në fshatra, ku të ardhurat janë më të ulëta, kjo praktikë po çon familjet e djemve në borxhe të mëdha, madje deri në varfëri.
Që prej vitit 2019, partia ka bërë thirrje të përsëritura për ndalimin e kësaj praktike, e cila për më tepër bie ndesh me ligjin kinez që ndalon kërkesat për para apo dhurata në këmbim të martesës.
Megjithatë, zbatimi është i dobët. Zyrtarët lokalë shmangin ndërhyrjen, nga frika se mos përzihen në grindjet familjare ose shkelin zakonet tradicionale.
Në disa rajone janë vendosur tavane mbi çmimet e nuses, por edhe ato janë të larta: 50 mijë deri 80 mijë juanë në disa pjesë të provincës Gansu.
Në maj, mediat shtetërore njoftuan se Gansu ka hartuar një plan për të “kontrolluar efektivisht” çmimet e larta të nuseve deri në fund të këtij viti dhe për t’i “reduktuar gradualisht” deri në vitin 2026. Por plani nuk parashikon asnjë masë ndëshkuese.
Problemi thellohet nga mungesa e theksuar e grave në grupmoshat martesore. Deri në vitin 2027, në Kinë do të ketë 119 burra për çdo 100 gra.
Kjo krijon një konkurrencë të ashpër për nuse, që nxit familjet të pranojnë çmime të larta. Edhe vetë gratë shpesh nuk e shohin me sy të mirë uljen e çmimit të nuses, pasi e konsiderojnë si një garanci financiare në rast divorci, një dukuri gjithnjë e më e zakonshme në Kinë.
Në javët e fundit, kjo temë ka ndezur debate të ashpra në internet, pas një rasti të një burri të dënuar për përdhunimin e të fejuarës së tij, pasi familja e tij kishte paguar 100 mijë juanë si dhuratë fejese.
Disa e konsideruan këtë “kontratë për seks”, ndërsa të tjerë theksuan se çmimi i lartë nuk përkthehet në të drejta mbi trupin e gruas.
Megjithatë, shumë zëra në rrjetet sociale tregojnë një qëndrim krejt pragmatik: “Paraja është baza e gjithçkaje,” shkruan një vajzë në platformën Weibo.
“Mund të mos e duash atë, por nëse pala tjetër nuk pranon të japë asgjë, atëherë ka problem.” /TheEconomist. Në shqip: Skyweb.al
