Gjatë vitit 2024, në Shqipëri janë regjistruar 22.102 vdekje, duke shënuar një rritje prej 3,8 për qind krahasuar me vitin 2023, sipas të dhënave zyrtare të INSTAT dhe Drejtorisë së Gjendjes Civile.
Sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut vazhdojnë të jenë shkaku kryesor i vdekjeve në vend, duke përbërë 52,9 për qind të totalit. Brenda këtij grupi, sëmundjet kronike të zemrës përbëjnë 39,1 për qind, sëmundjet ishemike të zemrës 23,2 për qind dhe sëmundjet e enëve të trurit 20,6 për qind.
Në vend të dytë renditen vdekjet e klasifikuara si “simptoma, shenja dhe sëmundje të papërcaktuara mirë”, që përbëjnë 21,5 për qind të totalit, ku pjesa dërrmuese (70,7 për qind) janë raste të lidhura me pleqërinë.
Tumoret zënë vendin e tretë si shkak vdekshmërie, duke përbërë 15,3 për qind të rasteve. Brenda këtij grupi, më të përhapura janë tumoret malinje të aparatit tretës, të cilat përbëjnë 34,6 për qind të vdekjeve nga kanceri. Pas tyre renditen tumoret malinje të aparatit të frymëmarrjes me 23,9 për qind dhe ato të organeve urogjenitale me 15,1 për qind.
Sa i përket dallimeve gjinore, sëmundjet kardiovaskulare dominojnë te të dyja gjinitë, ndërsa tumoret rezultojnë më të shpeshta tek meshkujt. Tek femrat, përqindja më e lartë i takon grupeve të sëmundjeve të papërcaktuara mirë.
Në aspektin e grupmoshave, për fëmijët dhe të rinjtë deri në 19 vjeç, sëmundjet që shfaqen në periudhën rreth lindjes përbëjnë 30,8 për qind të vdekjeve, ndërsa në grupmoshën 20-44 vjeç, dëmtimet traumatike dhe helmimet përbëjnë 28 për qind, duke u renditur pas sëmundjeve të aparatit të qarkullimit të gjakut (32,7 për qind).
Nga ana tjetër, vdekshmëria foshnjore ka shënuar një ulje të ndjeshme, me 110 vdekje të regjistruara në 2024 nga 144 një vit më parë. Norma e vdekshmërisë foshnjore zbriti në 4,7 për 1.000 lindje të gjalla.
Në total, 97 për qind e vdekjeve në vend janë regjistruar si pasojë e shkaqeve natyrore, ndërsa 1,9 për qind lidhen me aksidente, 0,9 për qind me vetëvrasje dhe 0,2 për qind me vrasje./skyweb.al
