Çdo fund tetori, kur akrepat kthehen një orë pas, shumica e njerëzve gëzohen me idenë se do të flenë më gjatë. Por sipas ekspertëve, edhe ky ndryshim i vogël ndikon në mënyrën si funksionon trupi ynë.
Sipas studimeve, kthimi i orës në vjeshtë është më pak stresues sesa kalimi në orën verore, por përsëri ndikon në “orën e brendshme” të trupit, të ashtuquajturin ritëm cirkadian, që rregullon ciklin e gjumit, zgjimit dhe prodhimin e hormoneve.
“Çdo qelizë ka një orë të vetën, por truri ynë ndjek ritmin e dritës dhe errësirës. Ndryshimi i orës e çrregullon përkohësisht këtë sinkronizim, duke ndikuar në humor, përqendrim dhe cilësinë e gjumit,” – shpjegon një profesor i psikiatrisë nga Universiteti i Helsinkit.
Ndërrimi i orës është një praktikë që përdoret në shumicën e vendeve të Evropës, Amerikës së Veriut dhe disa rajone të Azisë e Afrikës. Këtë vit, ora do të kthehet pas të dielën, më 26 tetor, duke shënuar kalimin në orën standarde të dimrit. Edhe pse ndryshimi shihet si i lehtë, trupi ka nevojë për disa ditë që të përshtatet plotësisht.
Sipas ekspertëve, ndryshimi i orës në vjeshtë perceptohet si më i butë, por ka edhe efekte të padukshme. “Drita e mëngjesit është shumë më e rëndësishme për organizmin sesa ajo e mbrëmjes. Ndaj, edhe pse ditët duken më të shkurtra, trupi përfiton nga ekspozimi më i hershëm ndaj dritës natyrore,” – theksojnë ata.
Në të kundërt, kalimi në orën verore në pranverë, që na “heq” një orë gjumë, është shoqëruar me rritje të aksidenteve rrugore, çrregullimeve të gjumit dhe sëmundjeve kardiovaskulare. Një studim i Fondacionit Amerikan të Zemrës zbuloi se rreziku për atak në zemër rritet me 24% në ditën pas kalimit në orën verore.
Por edhe ndërrimi i tetorit nuk është plotësisht i padëmshëm. Një studim i vitit 2025 nga Universitetet e Liverpool John Moores dhe Oksfordit tregoi se gratë janë më të ndjeshme ndaj këtij ndryshimi, duke përjetuar më shumë ankth, lodhje dhe konfuzion në ditët që pasojnë kthimin e orës.
Sipas një analize të gjerë që modeloi ndikimin e ndryshimeve sezonale në Shtetet e Bashkuara, kalimi në një orë standarde të përhershme mund të parandalonte rreth 300 mijë goditje në tru në vit dhe të ulëte obezitetin te mbi 2.6 milionë persona.
Megjithëse ndërrimi i orës sjell vetëm një orë ndryshim në orar, trupi dhe truri e përjetojnë më thellë sesa mendojmë— një kujtesë se ritmi i natyrës dhe drita e diellit mbeten më të forta se çdo orar artificial. /skyweb.al
