Pas një muaji diskutimesh në komisionet parlamentare, Kuvendi i Shqipërisë miratoi pas mesnatës së kësaj të premteje buxhetin e vitit 2026. Projektbuxheti u votua me 81 vota pro dhe 16 kundër, ndërsa të gjitha amendimet e propozuara nga deputetët e opozitës për shtesa buxhetore u rrëzuan.
Sipas Ministrit të Ekonomisë, kërkesat për ndryshime në buxhet kapnin vlerën e 278.9 miliardë lekëve, një shumë që sipas tij tejkalonte edhe 10 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe do të cenonte konsolidimin fiskal.
Të vetmet ndryshime të pranuara ishin ato të kërkuara nga vetë institucionet gjatë shqyrtimit në komisione. Në total, 12 institucione përfituan 504.9 milionë lekë shtesë, ku pjesa më e madhe shkoi për institucionet e drejtësisë.
Buxheti i vitit 2026 parashikohet të arrijë në rreth 886.7 miliardë lekë ose 8.8 miliardë euro. Fondet do të përdoren për shërbimet shëndetësore, pagat, skemat e mbështetjes për familjet në nevojë, pensionet, arsimin, punësimin, bujqësinë, transportin rrugor, drejtësinë dhe sigurinë, në kuadër të detyrimeve ndaj NATO-s.
Në projektbuxhet është përfshirë edhe formula e re e rritjes së pensioneve, e cila parashikon bonuse të përmuajshme. Për këtë qëllim, fondi për bonuset në vitin 2026 do të jetë 100 milionë euro, ndërsa për indeksimin e pensioneve janë planifikuar 16.5 milionë euro.
Buxheti mbështet gjithashtu rritjen e pagës minimale nga 40 mijë lekë në 50 mijë lekë, si dhe indeksimin me 2.5 për qind të pagave të administratës publike, që do të nisë nga 1 janari. Investimet publike për vitin e ardhshëm janë planifikuar të arrijnë në rreth 1.8 miliardë euro, nga 1.6 miliardë euro që ishin parashikuar për këtë vit.
Në sektorin e shëndetësisë, 13.5 miliardë lekë do të shkojnë për kompensimin e medikamenteve, ndërsa 1.5 miliardë lekë janë parashikuar për barnat onkologjike. Të ardhurat buxhetore për vitin 2026 pritet të arrijnë në rreth 8.2 miliardë euro, nga 7.7 miliardë euro aktualisht, rritje që sipas qeverisë do të mbështetet nga zhvillimi ekonomik, turizmi dhe përmirësimi i administrimit fiskal.
Borxhi publik për vitin e ardhshëm parashikohet të arrijë në 14.9 miliardë euro, nga 14.2 miliardë euro që pritet të jetë në fund të këtij viti. Rritja ekonomike është planifikuar në nivelin 4 për qind, e mbështetur kryesisht nga turizmi dhe ndërtimi.
Sa i përket shpërndarjes së fondeve, buxhetin më të madh vijon ta ketë Ministria e Shëndetësisë me 82.2 miliardë lekë. Pas saj renditet Ministria e Infrastrukturës me 77.2 miliardë lekë, ku mbi 35 miliardë lekë do të përdoren për transportin rrugor. Ministria e Arsimit do të ketë një buxhet prej 64.8 miliardë lekësh për financimin e të gjitha hallkave të arsimit, përfshirë tekstet dhe transportin falas. Në kuadër të detyrimeve ndaj NATO-s, Ministria e Mbrojtjes përfiton një rritje prej gati 10 miliardë lekësh, duke arritur në total 58.9 miliardë lekë. Ministria e Ekonomisë do të ketë 41.7 miliardë lekë, ndërsa Ministria e Brendshme 35.7 miliardë lekë. Ndërkohë, bujqësia vijon të mbetet një nga sektorët më pak të financuar, me 16.2 miliardë lekë në total, nga të cilat vetëm 7.6 miliardë lekë për skemat mbështetëse për fermerët.
Në të njëjtën seancë, Kuvendi miratoi edhe projektligjin “Për Marrëveshjen Fiskale” me 75 vota pro, 20 kundër dhe asnjë abstenim. Me propozim të Taulant Ballës, u hoq nga ligji ndryshimi që parashikonte detyrimin për verifikimin e burimit të fondeve dhe pronarit përfitues për bizneset që do të përfitojnë nga paqja fiskale, ndryshim i cili ishte miratuar më herët në Komisionin e Ekonomisë.
Projektligji parashikon një marrëveshje mes bizneseve të mëdha dhe administratës tatimore për të negociuar fitimin. Mbi fitimin e deklaruar në vitin aktual, do të shtohet një marzh prej 18 për qind në vitin 2026, ndërsa çdo fitim mbi këtë prag do të tatohet me 5 për qind.
Deputeti Erion Braçe kërkoi në Kuvend që bizneset të detyrohen të justifikojnë burimin e parave për të shmangur pastrimin e parave, por edhe ky propozim u rrëzua. Po ashtu, u hodh poshtë edhe kërkesa për përjashtimin nga paqja fiskale të kompanive që kanë përfituar koncesione apo partneritete publike private.
Partia Demokratike kundërshtoi ligjin, duke e cilësuar atë si antikushtetues dhe si një mekanizëm që cenon barazinë përpara ligjit, konkurrencën dhe hap rrugë për pastrimin e parave. Deputetja Jorida Tabaku paralajmëroi se ligji do të dërgohet në Gjykatën Kushtetuese.
Sipas ligjit, bizneset që hyjnë në marrëveshje kanë të drejtë të korrigjojnë pasqyrat financiare të pesë viteve të mëparshme deri në 30 për qind, ndërsa kjo pjesë do të tatohet me vetëm 5 për qind.
Kuvendi miratoi gjithashtu edhe ligjin “Për fshirjen e detyrimeve” me 73 vota pro dhe 14 kundër. Ligji parashikon fshirjen automatike të detyrimeve të krijuara deri më 31 dhjetor 2014, me përjashtim të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore. Sipas të dhënave zyrtare, nga kjo nismë preken rreth 2 miliardë euro detyrime, nga të cilat 1 miliard euro borxhe që falen automatikisht për shkak të vjetërsisë mbi 10 vjet. Detyrimet doganore dhe tatimore të krijuara nga viti 2015 deri në 2024 do të lehtësohen vetëm nëse paguhen detyrimet përkatëse. /skyweb.al
