Të ardhurat nga tatimi mbi qiratë kanë shënuar rritje të ndjeshme gjatë vitit 2025, duke reflektuar zgjerimin e tregut të qiradhënies, si në segmentin afatgjatë ashtu edhe në atë afatshkurtër përmes platformave si AirBnB dhe Booking.
Sipas të dhënave zyrtare të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, në vitin 2025 janë arkëtuar rreth 5.8 miliardë lekë, ose 58 milionë euro nga tatimi mbi qiratë, nga 53 milionë euro që ishte një vit më parë. Rritja llogaritet në rreth 5 milionë euro, ose 8.5 për qind. Në krahasim me vitin 2023, rritja arrin në rreth 10 milionë euro.
Ky zhvillim lidhet drejtpërdrejt me rritjen e turizmit dhe shtimin e pronave që qytetarët po nxjerrin në treg për qira afatshkurtër. Paralelisht, gjatë vitit që lamë pas është regjistruar edhe një rritje e ndjeshme e çmimeve të qirave mujore, veçanërisht në Tiranë, çka ka sjellë të ardhura më të larta si për individët, ashtu edhe për buxhetin e shtetit sipas TvScan.
Një rol të rëndësishëm ka luajtur edhe reforma kundër informalitetit në sektorin e akomodimit, e fokusuar kryesisht te qiratë afatshkurtra përmes platformave ndërkombëtare. Kjo reformë ka vijuar edhe gjatë këtij viti, duke detyruar individët dhe bizneset të deklarojnë të ardhurat përmes sistemit DIVA 2025, me paralajmërimin se në të kundërt do të përballen me penalitete.
Megjithatë, administrata tatimore pranon se pavarësisht rritjes së të ardhurave, tregu i qiradhënies vijon të ketë probleme me informalitetin, pasi një pjesë e mirë e të ardhurave nuk deklarohet.
Sipas legjislacionit në fuqi “Për tatimin mbi të ardhurat”, të ardhurat nga qiratë e pasurive të paluajtshme konsiderohen si të ardhura nga investimet dhe tatohen me një normë prej 15 për qind në burim. Kjo do të thotë se për një qira mujore prej 50 mijë lekësh, detyrimi tatimor është 7500 lekë në muaj.
Në rastet kur prona jepet me qira një subjekti të regjistruar, është pikërisht ky i fundit që mban, deklaron dhe paguan tatimin në burim për llogari të shtetit. Ndërsa kur qiramarrësi është një individ i paregjistruar, si në rastin e turistëve vendas apo të huaj, detyrimi për deklarimin dhe pagesën e tatimit i kalon vetë pronarit, i cili duhet ta kryejë atë jo më vonë se data 20 e muajit pasardhës.
Për qiratë afatshkurtra, deklarimi bëhet përmes sistemit DIVA dhe tatimi aplikohet në të njëjtën normë prej 15 për qind mbi të ardhurat.
Ndërkohë, administrata tatimore shqiptare ka intensifikuar kontrollet edhe në bashkëpunim me autoritetet ndërkombëtare. Një marrëveshje me administratën tatimore irlandeze synon identifikimin e individëve që përfitojnë të ardhura nga platformat AirBnB dhe Booking dhe nuk i deklarojnë ato. Po ashtu, ditët e fundit janë dërguar njoftime për përdoruesit e këtyre platformave, duke u kërkuar të përmbushin detyrimet për deklarim.
Të dhënat nga tregu tregojnë se aktualisht në platformat online figurojnë mbi 18 mijë njësi aktive që jepen me qira afatshkurtër, një shifër që tregon për përmasat në rritje të këtij sektori dhe sfidën që mbetet për formalizimin e plotë të tij. /skyweb.al
