Nga petullat që besohet se mbrojnë nga shtrigat, te ëmbëlsirat që parashikojnë fatin, shumë vende të botës e presin Vitin e Ri me ushqime simbolike, shkruan National Geographic.
Prej mijëra vitesh, njerëzit e festojnë ndërrimin e viteve me shpresën se viti i ri do të sjellë shëndet, begati dhe sukses. Në qendër të këtyre festimeve shpesh qëndrojnë ushqime me kuptim simbolik: makarona të gjata për jetë të gjatë, 12 kokrra rrushi për 12 muaj me fat, apo lakra që përfaqësojnë pasurinë.
Në shumë vende, ushqimi i Vitit të Ri është i thjeshtë dhe i përballueshëm. Në Brazil gatuhen thjerrëza, ndërsa në jug të Shteteve të Bashkuara tradita lidhet me bizelet. Më poshtë janë disa nga traditat më pak të njohura ushqimore të Vitit të Ri nga vende të ndryshme të botës.
Oliebollen – Holanda
Festimi i Vitit të Ri në Holandë nuk imagjinohet pa oliebollen, petulla të skuqura që do të thotë fjalë për fjalë “topa vaji”. Ato konsumohen gjatë gjithë vitit, por mendohet se në prag të Vitit të Ri kanë fuqi mbrojtëse.
Sipas legjendës, perëndesha pagane Perchta, e njohur si “shtriga e Krishtlindjeve”, fluturon natën dhe ndëshkon njerëzit. Thuhet se yndyra e oliebollen e bën shpatën e saj të rrëshqasë, duke i mbrojtur ata që i hanë. Petullat aromatizohen me kanellë, karafil dhe xhenxhefil, dhe shpesh mbushen me mollë, fruta të thata dhe bajame.
Supa “Joumou” – Haiti
Në Haiti, më 1 janar shërbehet tradicionalisht supa joumou, një pjatë me bazë kungulli që simbolizon lirinë dhe unitetin kombëtar. Gjatë kolonializmit francez, skllevërit afrikanë e gatuanin këtë supë për zotërinjtë e tyre, por nuk lejoheshin ta hanin.
Pas shpalljes së pavarësisë më 1 janar 1804, supa u nda për të gjithë haitianët, duke u kthyer në simbol të çlirimit. Receta ndryshon nga familja në familje, por zakonisht përfshin mish viçi, perime, makarona, erëza dhe kungull. Përgatitja fillon një natë më parë dhe është një aktivitet familjar.
Banitsa – Bullgaria
Në Bullgari, tryeza e Vitit të Ri zbukurohet me banitsa, një byrek me petë të holla, vezë, kos dhe djathë të bardhë. Versioni festiv përmban elemente simbolike për fat të mirë.
Brenda byrekut fshihen monedha ose mesazhe me urime, dhe besohet se ai që i gjen do të ketë fat gjatë vitit të ardhshëm.
Ëmbëlsira orizi – Filipine
Festimet filipinase të Vitit të Ri shoqërohen me shumë gatime me oriz, të kripura dhe të ëmbla. Puto, bibingka, biko dhe tikoy janë disa prej tyre, dhe simbolizojnë bashkimin familjar dhe fatin e mirë.
Orizi ka qenë i shenjtë që në periudhën para-koloniale, kur kultivimi i tij ishte i vështirë dhe rezervohej për raste të veçanta.
Qumështi i Drerit – Kanada
Një nga pijet tradicionale kanadeze të festave është Qumështi i Drerit, një koktej me qumësht, rum, vezë dhe sheqer. I njohur veçanërisht në rrethet ushtarake, kjo pije shërbehet në pritjet zyrtare të Vitit të Ri dhe përmendet që para Luftës së Parë Botërore.
Kamaboko – Japoni
Në Japoni, ushqimet e Vitit të Ri quhen osechi-ryōri dhe shërbehen në kuti dekorative. Një nga përbërësit më simbolikë është kamaboko, një tortë peshku në ngjyrë të kuqe dhe të bardhë, që ngjan me diellin në lindje dhe përfaqëson fat të mirë.
Ajo shpesh shtohet në supën tradicionale o-zōni, së bashku me kek orizi dhe perime.
Tradita në Amerikën Latine
Në shumë vende të Amerikës Latine, mishi i derrit është pjesë qendrore e festës së Vitit të Ri, si simbol i bollëkut dhe prosperitetit. Thjerrëzat dhe fasulet janë gjithashtu të përhapura, pasi forma e tyre i ngjan monedhave.
Në Brazil, Kili dhe Venezuelë, njerëzit hanë thjerrëza në mesnatë për pasuri, ndërsa në Kolumbi disa i mbajnë në xhep për fat të mirë. Në Brazil, edhe farat e shegës konsiderohen simbol pasurie dhe ruhen në portofol gjatë vitit. /skyweb.al
