Që nga një shëtitje e shpejtë 15-minutëshe deri te gjumi i rregullt, këto zakone të thjeshta në të 30-at mund të ndihmojnë që të qëndroni në formë edhe kur të arrini të 70-at.
Kur njeriu hyn në dekadën e tetë të jetës, zakonisht ndien më shumë dobësi fizike, ngurtësi në trup dhe rënie të lehtë të mprehtësisë mendore. Gjumi ndryshon, shfaqet lodhja më herët në mbrëmje dhe zgjimi bëhet më i hershëm. Shumë njerëz zhvillojnë të paktën një sëmundje kronike. Megjithatë, studiuesit theksojnë se kjo nuk është e pashmangshme. Eric Verdin nga Buck Institute for Research on Ageing thotë se shumica e njerëzve mund të jetojnë deri në 90–95 vjeç me shëndet të mirë, nëse optimizojnë stilin e jetesës.
Edhe pse përmirësimi i zakoneve të jetesës mund të fillojë në çdo moshë, të 30-at janë një dekadë vendimtare, sepse atëherë fillojnë të shfaqen ndryshimet e para të plakjes në masën muskulore, densitetin e kockave dhe metabolizëm. João Passos nga Mayo Clinic e quan këtë periudhë një “mundësi të rëndësishme” për të forcuar qëndrueshmërinë afatgjatë.
Studiuesit shpesh analizojnë atletët “masters”, persona mbi 35 vjeç që vazhdojnë të konkurrojnë sportivisht edhe në moshë të avancuar. Sipas Paul Morgan nga Manchester Metropolitan University, këta individë plaken ndryshe: ata arrijnë nivele më të larta të kapacitetit kardiovaskular dhe forcës muskulore, dhe rënia e tyre me moshën fillon më vonë. Kjo i mbron nga humbja e lëvizshmërisë dhe varësisë më vonë.
Morgan sugjeron që në të 30-at të synojmë nivelet më të larta të mundshme të kapacitetit aerobik, fleksibilitetit dhe forcës muskulore, sidomos të muskujve të këmbëve, të cilët janë kyç për pavarësinë në moshë të thyer. Sportet si tenisi dhe badminton janë të lidhura me jetëgjatësi më të madhe. Një studim japonez i vitit 2025 tregoi se të moshuarit që çiklojnë rregullisht kanë më pak gjasa të kenë nevojë për kujdes afatgjatë. Edhe vrapimi mbi 75 minuta në javë ngadalëson disa procese të plakjes, megjithatë maratonat ekstreme mund të kenë efekte të kundërta.
Nga ana tjetër, edhe pesë minuta aktivitet fizik të moderuar në ditë mund të ngadalësojnë plakjen e trurit. Sipas Aditi Gurkar nga University of Pittsburgh, edhe një ecje e shpejtë 15-minutëshe pas ngrënies mund të sjellë përfitime të rëndësishme.
Ashtu si muskujt dhe zemra, edhe truri mund të forcohet në të 30-at. Higjiena e mirë orale, kontrolli i rregullt dentar, shmangia e duhanit dhe kufizimi i sheqerit mund të ulin rrezikun e sëmundjeve të mishrave të dhëmbëve, të cilat lidhen me inflamacion kronik dhe rrezik më të lartë të rënies kognitive. Po ashtu, ky është një moment i mirë për të ulur konsumin e alkoolit, i cili përshpejton proceset e plakjes dhe prish gjumin. /Skyweb.al
