Tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë përshkallëzuar ndjeshëm, teksa presidenti amerikan Donald Trump paralajmëroi të mërkurën udhëheqjen në Teheran se “koha po mbaron” lidhur me programin bërthamor iranian.
Paralajmërimi shoqërohet me lëvizje të konsiderueshme ushtarake amerikane drejt Gjirit Persik, duke krijuar një prani strategjike që analistët e cilësojnë si një nga më të fortat e viteve të fundit. Trump e përshkroi forcën detare të dislokuar në rajon si një “armatë masive”, të udhëhequr nga aeroplanmbajtësja USS Abraham Lincoln.
Sipas të dhënave të verifikuara nga burime monitorimi ndërkombëtare, përfshirë BBC Verify, prania ushtarake amerikane është përforcuar me avionë luftarakë të vendosur në Jordani, sisteme mbrojtjeje ajrore në Katar dhe anije luftarake në Bahrein.
Presidenti amerikan theksoi se kjo forcë është e gatshme të veprojë me “shpejtësi dhe forcë vendimtare” nëse përpjekjet diplomatike dështojnë. Nga ana tjetër, Irani ka reaguar me tone po aq të ashpra. Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi deklaroi se forcat iraniane janë në gatishmëri të plotë për të mbrojtur vendin nga çdo sulm i mundshëm.
Teherani vazhdon të këmbëngulë se programi i tij bërthamor ka qëllime paqësore dhe mohon ambiciet për prodhimin e armëve bërthamore. Megjithatë, regjimi iranian po përballet njëkohësisht me presione të mëdha të brendshme. Protestat e nxitura nga kriza e rëndë ekonomike dhe rënia e monedhës kombëtare janë shtypur me forcë, ndërsa organizata të të drejtave të njeriut raportojnë shifra të larta viktimash.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se udhëheqja iraniane ndodhet në një pozitë të dobët për shkak të mungesës së zgjidhjeve ndaj krizës ekonomike. Trump ka sinjalizuar se preferon arritjen e një marrëveshjeje të re, e cila do të ndalonte plotësisht pasurimin e uraniumit, por ka kujtuar gjithashtu sulmet e mëparshme ndaj objekteve bërthamore në Fordo dhe Natanz si paralajmërim për pasojat e mundshme.
Nga ana iraniane, kryetari i parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf u shpreh se vendi është i hapur për negociata “reale”, por akuzoi Uashingtonin për përpjekje për imponim politik. Me praninë ushtarake që shtohet çdo ditë në rajon, hapësira për diplomaci duket se po ngushtohet, ndërsa e ardhmja e marrëveshjes bërthamore mbetet e lidhur ngushtë me zhvillimet në terrenin strategjik të Gjirit Persik.
