Mijëra prona publike të transferuara ndër vite në administrimin e Bashkisë Mat rezultojnë pa dokumentacion të plotë pronësie, pa inventar të përditësuar dhe pa verifikim të gjendjes së tyre reale në terren.
Kontrolli i Lartë i Shtetit ka zbuluar një situatë shqetësuese në administrimin e pasurive të paluajtshme të kësaj bashkie, ku për një pjesë të madhe të pronave nuk është saktësuar nëse vazhdojnë të jenë publike, janë privatizuar, janë zënë nga persona të tretë apo janë përfshirë në procedura legalizimi.
KLSH ka kontrolluar veptrimtarinë e bashkisë gjatë periudhës 1 Janar 2023-31 dhjetor 2025, kur ajo është drejtuar kryesisht nga Agron Malaj, i cili mori mandatin e deputetit gjatë verës së 2025. Bashkia sot drejtohet nga Altin Bojni.
Sipas KLSH-së, Bashkisë Mat i janë transferuar me vendime të ndryshme të Këshillit të Ministrave gjithsej 2,848 pasuri, nga të cilat 2,770 në pronësi dhe 78 në përdorim.
Por tabela e detajuar e auditimit tregon se vetëm 75 pasuri rezultojnë të pajisura me certifikatë pronësie, ndërsa 273 janë inventarizuar, vlerësuar dhe kontabilizuar.
Kjo do të thotë se, 2,695 nga 2,770 pasuritë e listuara në pronësi nuk rezultojnë me certifikatë, ndërsa 2,497 nuk figurojnë të inventarizuara në mënyrë të plotë.
Në rekomandimin përfundimtar, audituesit përmendin 273 pasuri si të certifikuara, një shifër që nuk përputhet me tabelën analitike, ku ky numër u referohet pasurive të inventarizuara dhe të kontabilizuara.
Megjithatë, problemi më i madh nuk lidhet vetëm me certifikatat, por me faktin se Bashkia Mat nuk ka një pasqyrë të saktë të gjendjes juridike dhe fizike të pronave që i janë transferuar.
KLSH konstaton se administrata nuk ka kryer rakordimin e nevojshëm me Agjencinë Shtetërore të Kadastrës për të identifikuar ndryshimet që pasuritë mund të kenë pësuar ndër vite.
Për rrjedhojë, nuk është përcaktuar se cilat prona ekzistojnë ende, cilat janë zënë nga persona privatë, cilat janë dëmtuar dhe cilat mund të kenë kaluar në pronësi të të tretëve përmes privatizimit, legalizimit apo vendimeve gjyqësore.
Katër njësi administrative pa asnjë pronë të certifikuar
Situata paraqitet veçanërisht problematike në njësitë administrative Baz, Derjan, Lis dhe Macukull.
Sipas tabelës së KLSH-së, këto katër njësi kanë së bashku 1,035 pasuri të listuara në pronësi, por asnjëra nuk rezulton e pajisur me certifikatë pronësie.
Në Komsi, nga 877 pasuri të listuara në pronësi, vetëm shtatë figurojnë të certifikuara, ndërsa në Ulëz janë certifikuar vetëm gjashtë nga 427 pasuri.
Për njësitë Lis dhe Macukull, audituesit konstatojnë se nuk janë ndërmarrë masa për verifikimin e gjendjes faktike të pronave në terren, përditësimin e listave dhe përgatitjen e dokumentacionit hartografik për regjistrimin e tyre.
Raporti evidenton gjithashtu se një pjesë e inventarëve mbështetet në vendime qeveritare të viteve 2007–2009, megjithëse gjatë kësaj periudhe disa pasuri mund të kenë ndryshuar status juridik.
Madje, për Burrelin dhe Komsinë, dokumenti pranon se listat historike nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht gjendjen aktuale, pasi prona të ndryshme janë privatizuar nga qytetarët ndër vite.
Kjo do të thotë se bashkia nuk ka përfunduar identifikimin e pasurive që vazhdojnë të jenë në pronësi publike dhe atyre që kanë kaluar ligjërisht në pronësi private.
Edhe 35 mijë hektarë pyje e kullota me probleme dokumentacioni
Problematika shtrihet edhe te fondi pyjor dhe kullosor.
Raporti evidenton rreth 35,160 hektarë sipërfaqe pyjore dhe kullosore të transferuara me vendime qeveritare, ndërsa për administrimin e këtyre pasurive kërkohet përditësimi i inventarëve dhe plotësimi i dokumentacionit tekniko-ligjor.
KLSH konstaton se pasuritë e transferuara nuk janë regjistruar të gjitha në regjistrat e aktiveve të bashkisë dhe nuk janë marrë rregullisht në dorëzim me procesverbale.
Një tjetër problem lidhet me bilancin financiar, pasi pronat nuk janë vlerësuar plotësisht në vlerë monetare dhe nuk janë pasqyruar në mënyrë të saktë si pasuri të njësisë vendore.
Për rrjedhojë, Bashkia Mat nuk disponon një vlerësim të besueshëm të pasurisë së paluajtshme publike që duhet të administrojë.
Kontrolli i Lartë i Shtetit i konsideron këto mosveprime në kundërshtim me legjislacionin për regjistrimin e pronave publike dhe menaxhimin e aktiveve shtetërore.
Përgjegjësitë administrative në këtë drejtim i atribuohen në raport drejtuesit të strukturës së planifikimit dhe kontrollit të territorit, mjedisit dhe pronës, si dhe ish-drejtuesit të sektorit të mbrojtjes civile dhe pronave.
KLSH i ka kërkuar Bashkisë Mat të identifikojë menjëherë pasuritë e paregjistruara, të verifikojë gjendjen dhe statusin juridik të tyre, të përgatisë dokumentacionin përkatës dhe të vijojë regjistrimin pranë Kadastrës.
Raporti nuk provon se mijëra prona janë përvetësuar ose tjetërsuar në mënyrë të paligjshme. Ai dokumenton, megjithatë, një mungesë serioze kontrolli mbi pasuritë publike dhe pamundësinë e administratës për të paraqitur një inventar të plotë e të besueshëm.
Në thelb, Bashkia Mat ka trashëguar mijëra prona nga shteti, por ende nuk ka saktësuar plotësisht se cilat prej tyre vazhdojnë t’i përkasin, ku ndodhen dhe në çfarë gjendjeje janë.
