Skadimi i traktatit New START dhe rritja e shpejtë e arsenalit bërthamor të Kinës po shtojnë rrezikun e një gare të re armatimi në nivel global, paralajmëron The Economist në një analizë të fundit.
Për dekada me radhë, rivaliteti bërthamor mes Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë është mbajtur nën kontroll përmes marrëveshjeve të kontrollit të armëve.
Traktati New START, i cili kufizon numrin e kokave bërthamore të vendosura në sisteme të lëshimit me rreze të gjatë veprimi, skadon më 5 shkurt, pa asnjë marrëveshje pasuese të negociuar.
Sipas The Economist, kjo krijon një boshllëk të rrezikshëm në arkitekturën e sigurisë globale.
Situata bëhet edhe më komplekse nga fakti se në këtë rivalitet tashmë është përfshirë edhe Kina. Kur Xi Jinping mori pushtetin në vitin 2012, Kina zotëronte rreth 240 koka bërthamore, një shifër shumë më e ulët krahasuar me kufirin prej 1.550 kokash që u lejohej Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë sipas New START.
Në atë kohë, planifikuesit ushtarakë amerikanë vlerësonin se epërsia numerike e SHBA do të garantonte avantazh në pothuajse çdo skenar të mundshëm konflikti bërthamor me Kinën.
Megjithatë, kjo panoramë ka ndryshuar ndjeshëm. Sipas vlerësimeve më të fundit amerikane, Kina disponon aktualisht rreth 600 koka bërthamore dhe është në rrugë të sigurt për të arritur në 1.000 ose më shumë deri në vitin 2030.
The Economist thekson se ky është zgjerimi më i shpejtë i arsenalit bërthamor të regjistruar që nga kulmi i Luftës së Ftohtë.
Analiza paralajmëron se kjo rritje e kapaciteteve bërthamore kineze ka gjasa të nxisë një reagim nga Shtetet e Bashkuara, duke hapur rrugën për një garë të re armatimi, këtë herë mes tre fuqive të mëdha bërthamore.
Në mungesë të marrëveshjeve të reja për kontrollin e armëve, rreziku i një përshkallëzimi të pakontrolluar po rritet, duke e bërë mjedisin ndërkombëtar të sigurisë më të paqëndrueshëm se në dekadat e fundit. /skyweb.al
