Qeveria greke po shqyrton mundësinë e një programi të ri strehimi, në përpjekje për t’i dhënë zgjidhje krizës së banesave dhe rritjes së kostove për familjet.
Kryeministri Kyriakos Mitsotakis ka lënë të hapur mundësinë e një programi të ri, të ngjashëm me skemat “My Home”, por këtë herë me burime alternative financimi. Programi mund të mbështetet përmes fondeve të Kornizës Kombëtare Strategjike të Referencës ose përmes instrumenteve të reja europiane.
Sipas informacioneve të publikuara nga mediat greke, programi i ri pritet të kombinohet me skemën “I Renovate”, me qëllim rritjen e numrit të banesave të disponueshme në treg.
Aktorë të tregut vlerësojnë se programi duhet të ofrojë stimuj tërheqës për qytetarët, përfshirë lehtësi fiskale dhe masa të tjera mbështetëse. Qëllimi është përballimi i rritjes së vazhdueshme të qirave dhe çmimeve të pasurive të paluajtshme, por edhe shfrytëzimi i një pjese të madhe të stokut të banesave që mbetet i papërdorur edhe në zona me kërkesë të lartë.
Çështja e strehimit është diskutuar edhe në Eurogroup nga ministri grek i Ekonomisë Kombëtare dhe Financave, Kyriakos Pierrakakis. Ai e ka cilësuar strehimin jo vetëm si çështje të kohezionit social, por edhe si çështje ekonomike.
Sipas të dhënave të Ministrisë greke të Financave, rreth 794 mijë banesa mbeten të pabanuara. Autoritetet kanë ndërmarrë disa masa për rritjen e ofertës së këtyre pronave në treg, përfshirë përjashtimin trevjeçar nga taksat, programet e rinovimit, skemat “My Home 1” dhe “My Home 2”, si dhe kuadrin e ri për kompensimin social dhe shfrytëzimin e hapësirës publike.
Ky kuadër pritet të nisë zbatimin në Paiania, Patra, Larisa dhe Serres.
Programi “My Home 2” mbyllet për aplikime të reja më 31 maj. Pas kësaj date nuk do të miratohen më aplikime të reja dhe do të ndërpritet edhe lëshimi elektronik i certifikatave të pranueshmërisë. Megjithatë, afati për nënshkrimin e marrëveshjeve të kredisë mes përfituesve dhe bankave mbetet 31 gushti.
Në takimin informal të Eurogroup u diskutuan edhe modelet e strehimit të tre vendeve të tjera europiane: Spanjës, Irlandës dhe Kroacisë. Qëllimi ishte shkëmbimi i përvojave për masat që kanë funksionuar dhe ato që nuk kanë dhënë rezultat, si dhe koordinimi i politikave në nivel europian.
Spanja ka ndjekur një model më ndërhyrës për të frenuar rritjen e qirave dhe uljen e numrit të banesave të disponueshme, sidomos në zonat turistike. Ajo ka vendosur kufizime për qiratë afatshkurtra, si Airbnb, dhe ka njoftuar një program të madh për ndërtimin e banesave të përballueshme me financim shtetëror.
Në të njëjtën kohë, Spanja ka ofruar stimuj për shfrytëzimin e banesave bosh dhe ka shqyrtuar masa për kontrollin e qirave në zonat ku situata është më e rënduar. Synimi kryesor është mbrojtja e të rinjve dhe familjeve me të ardhura të ulëta nga rritja e fortë e kostove të strehimit.
Në Irlandë, kriza e banesave lidhet me mungesën kronike të ndërtimeve të reja pas krizës financiare të vitit 2008. Qytetarët janë përballur me rritje të fortë të qirave dhe mungesë të theksuar të banesave të disponueshme.
Për këtë arsye, qeveria irlandeze ka miratuar planin shumëvjeçar “Housing for All”, një program prej disa miliardë eurosh që parashikon ndërtimin e dhjetëra mijëra banesave të reja çdo vit, me fokus te banesat sociale dhe ato të përballueshme. Plani përfshin subvencione për blerësit e rinj, forcimin e strehimit social, rikthimin në përdorim të pronave të boshatisura dhe masa për frenimin e kostove të qirave.
Edhe Kroacia është përballur me probleme të ngjashme, sidomos për shkak të bumit turistik dhe kthimit masiv të banesave në akomodime turistike. Për këtë arsye, qeveria kroate ka zgjedhur të ashpërsojë rregullat për qiratë afatshkurtra.
Kroacia ka njoftuar rritje të taksave për pronat që mbeten bosh ose përdoren vetëm për qëllime turistike, me synimin për të rikthyer më shumë banesa në tregun e qirave afatgjata. Paralelisht, po nxiten ndryshime në taksimin e pronës dhe lehtësi për zhvillimin e banesave sociale dhe të përballueshme.
Kriza e banesave është kthyer tashmë në një nga sfidat kryesore sociale dhe ekonomike në Europë. Për Greqinë, problemi lidhet njëkohësisht me rritjen e çmimeve, mungesën e ofertës, presionin e qirave afatshkurtra dhe numrin e lartë të banesave që mbeten të pashfrytëzuara. /skyweb.al
