Ndërsa inflacioni dhe rritja e kostos së jetesës vazhdojnë të ushtrojnë presion mbi buxhetet familjare në të gjithë Europën, përballueshmëria është bërë një nga çështjet ekonomike përcaktuese për qytetarin mesatar europian.
Tirana është renditur në qytetin e dytë më të shtrenjtë në Europë, teksa një familje, me katër persona me dy të rritur me rrogë mesatare shpenzon 89% të të ardhurave për të bërë një jetesë normale.
Në këto nivele, Tirana renditet vetëm pas Lisbonës, që kryeson lisën në Europë me një nivel prej 12195.8%.
Të dhënat u bënë të ditura në një raport të fundit tëTradingpedia. Për të zbuluar se cilat kryeqytete ofrojnë standardin më të mirë të jetesës me barrën më të vogël financiare në raport me të ardhurat mujore, Tradingpedia krahasoi të dhëna nga 37 kryeqytete evropiane, duke marrë parasysh shpenzimet e përditshme dhe pagat mesatare neto mujore (paga “reale” pasi zbriten të gjitha taksat dhe detyrimet nga paga bruto). Informacioni për Shqipërinë është përpunuar nga Monitor.
Raporti merr në konsideratë pagën neto, që për Shqipërinë është 760 euro në muaj dhe të ardhurat e familjes i llogarit në 1520 euro në muaj, duke supozuar që punojnë dy të rritur. Një shpenzim për një familje me katër persona llogaritet në 1353 euro në muaj, për të cilin duhen shpenzuar gati 90% e të ardhurave.
Shqipëria ka një kosto jetese shumë më të shtrenjtë sesa vendet e tjera të rajonit. Në Shkup Të Maqedonisë së Veriut, ku paga mesatare neto është në nivele të ngjashme më të Shqipëri, në 769 euro në muaj, shpenzimet mujore për një familje me 4 persona janë 1037 euro, duke zënë 67% të të ardhurave, shumë më pak sesa në Shqipëri.
Në Beograd, ku paga neto është 1081 euro, pesha është 68.2%, teksa shpenzimet mujore janë pak më të larta se në Tiranë duke arritur në 1478 euro, por pagat neto janë rreth 30% më të larta.
Në Podgoricë, paga mesatare mujore neto është 883 euro, më e lartë sesa në Shqipëri dhe shpenzimet mujore janë më të ulëta në 1077 euro, duke bërë që Sarajeva të jetë relativisht qyteti me koston më të ulët të jetesës në rajon, në raport me të ardhurat.
Të dhënat për Kosovën nuk janë në këtë raport.
Qyteti më i lirë për të jetuar është Brukseli, ku paga mesatare neto mujore për një person është 2945 euro, ndërsa shpenzimet mujore janë 2653 euro, ose 45% të të ardhurave.
Raporti
Raporti ofron një analizë të detajuar të shpenzimeve bazë, përfshirë strehimin, ushqimin, transportin, kujdesin personal dhe argëtimin, për të dhënë një pasqyrë të qartë të përballueshmërisë në të gjithë kontinentin.
Sipas të dhënave më të fundit mbi kostot e jetesës dhe pagat në 37 kryeqytete evropiane, Lisbona është bërë shembulli më i qartë i përkeqësimit të krizës së përballueshmërisë së banesave në Europë. Në Lisbonë, qiraja mesatare mujore për një apartament me një dhomë gjumi në qendër të qytetit tani është 1,331.48 euro, ndërsa paga mesatare neto është vetëm pak më e lartë, 1,342.83 euro.
Kjo do të thotë se qiramarrësit shpenzojnë praktikisht 99.15% të të ardhurave të tyre mujore vetëm për strehim, duke u lënë mesatarisht vetëm 11 euro pasi paguhet qiraja.
Presioni nuk kufizohet vetëm në Portugali. Kryeqyteti i Shqipërisë, Tirana, renditet si qyteti i dytë më pak i përballueshëm në listën tonë sipas raportit qira-pagë, me qiratë që konsumojnë më shumë se 93% të pagave lokale.
Në Kiev, pavarësisht çmimeve dukshëm më të ulëta të qirave në terma absolutë, pagat mbeten aq të ulëta në raport me kostot e strehimit, sa banorët ende shpenzojnë gati 88% të të ardhurave të tyre për qira.
Porto, Milano dhe Malaga gjithashtu dallohen ndër tregjet më të rënduara të qirave në Evropë. Në Porto, qiramarrësit shpenzojnë mbi 85% të pagës së tyre për qira, ndërsa Milano dhe Malaga kërkojnë afërsisht tre të katërtat e të ardhurave mujore për banesa të vendosura në qendër.
Duket se problemet e përballueshmërisë nuk kufizohen më vetëm te kryeqytetet tradicionale financiare të Evropës; ato tani prekin edhe qytetet e mesme dhe destinacionet me turizëm të lartë.
Europa Jugore duket veçanërisht e ekspozuar. Krahas vendeve të përmendura më sipër, qytetet spanjolle dhe italiane dominojnë pjesën e sipërme të renditjes së përballueshmërisë, me Barcelonën, Valencian, Napolin dhe Romën që kërkojnë të gjitha midis 60% dhe 70% të pagave mesatare neto për qira.
Në shumë prej këtyre qyteteve, kërkesa turistike, rritja e qirave afatshkurtra dhe oferta e kufizuar e banesave vazhdojnë t’i shtyjnë çmimet përtej asaj që të ardhurat lokale mund të përballojnë realisht.
Ku qiramarrësit kursejnë pjesën më të madhe të pagave të tyre
Në skajin tjetër të spektrit, disa qytete të Europës Qendrore dhe Veriore mbeten relativisht të përballueshme, pasi merren parasysh pagat lokale. Gjermania duket veçanërisht e përballueshme, me qytete si Essen, Mannheim, Nuremberg dhe Dresden, ku banorët mund të kursejnë midis 76% dhe 81% të pagës së tyre pasi paguajnë qiranë.
Essen renditet si tregu më i përballueshëm i qirave në Europë në listën tonë. Dikur i njohur si zemra industriale e Gjermanisë, ai tani është një nga qytetet më të gjelbra në Evropë, gjë që, së bashku me koston më të ulët të jetesës krahasuar me qytete si Munich ose Frankfurt, e bën atë një vend ideal për një jetë të përballueshme në Evropën Perëndimore.
Qiraja mesatare për një apartament në qendër të qytetit është vetëm 551.56 euro, që përfaqëson vetëm 18.9% të pagave mujore lokale.
Në vendin e dytë renditet Mannheim, i cili, përveçse është një qendër industriale dhe tregtare, është edhe një qytet universitar që strehon University of Mannheim. Këtu, qiramarrësit, përfshirë shumë studentë, shpenzojnë mesatarisht 804 euro në muaj ose rreth një të pestën e të ardhurave tipike lokale për strehim.
Qytetet zvicerane gjithashtu dallohen në renditje si vende të favorshme për të marrë banesë me qira bazuar në pagat lokale, pavarësisht se kanë disa nga qiratë më të larta në Europë. Në Zurich, një apartament mesatar kushton më shumë se 2,600 euro në muaj — shifra më e lartë ndër 127 qytetet e analizuara — por pagat jashtëzakonisht të larta (7,424.32 euro neto në muaj) bëjnë që banorëve t’u mbeten ende pothuajse 65% e të ardhurave pas pagesës së qirasë.
Edhe Basel, Bern dhe Lausanne shfaqin qira të larta, por për sa i përket raportit qira-të ardhura, ato janë edhe më të përballueshme. Prania e fortë e Zvicrës në këtë renditje tregon se rritja e pagave mbetet një nga mbrojtjet më të forta kundër presionit të kostove të strehimit dhe çmimeve.
Qytetet nordike vazhdojnë gjithashtu të tregojnë stabilitet relativ. Në Copenhagen, Aarhus, Oslo dhe Bergen, qiratë mbeten të larta në vlerë absolute, por balancohen nga të ardhura më të larta dhe raporte më të ulëta qira-të ardhura sesa në shumë qytete të Evropës Jugore./Monitor
