Shqipëria po përballet me një plakje të shpejtë të popullsisë, ndërkohë që vendi nuk ka ende një strategji kombëtare gjithëpërfshirëse për të përballuar pasojat ekonomike dhe sociale të këtij fenomeni.
Konstatimi vjen nga Kontrolli i Lartë i Shtetit, i cili vëren se politikat për plakjen e popullsisë janë të shpërndara në disa strategji sektoriale dhe nuk funksionojnë si një plan i vetëm i koordinuar.
Ndërkohë, treguesit demografikë po përkeqësohen me shpejtësi. Mosha mediane në Shqipëri ishte 32.6 vjeç në vitin 2011, arriti në 38.8 vjeç në 2023 dhe, sipas të dhënave të përdorura nga KLSH, në 44.3 vjeç në vitin 2025.
Në të njëjtën kohë, lindshmëria ka rënë ndjeshëm, ndërsa emigrimi i të rinjve vazhdon të tkurrë fuqinë punëtore dhe të rrisë peshën e grupmoshave të moshuara.
KLSH paralajmëron se kjo prirje rrezikon të shtojë presionin mbi sistemin e pensioneve, shërbimet sociale, tregun e punës dhe financat publike. Auditimi evidenton problematika edhe në zbatimin financiar të politikave ekzistuese.
Për disa prej aktiviteteve të Planit të Moshimit 2020–2024, që përfshinin ndërgjegjësimin për punësimin e të moshuarve, nxitjen e punësimit të tyre dhe krijimin e modelit të “universitetit të moshës së tretë”, ishte planifikuar një fond prej rreth 18.96 miliardë lekësh. Por shpenzimet faktike rezultuan rreth 7.8 miliardë lekë, ose vetëm 41% e shumës së planifikuar.
Kjo do të thotë se më shumë se gjysma e financimit të parashikuar për këto masa nuk u realizua sipas planit. KLSH vëren gjithashtu se monitorimi i politikave ka mangësi dhe se objektivat e vendosura në strategjitë sektoriale nuk kanë pasur nivel të lartë zbatimi.
Për këtë arsye kërkohet një strategji kombëtare e unifikuar, që të lidhë në një plan të vetëm politikat për lindshmërinë, migracionin, punësimin, mbrojtjen sociale dhe zhvillimin ekonomik.
Sipas KLSH-së, pa një qasje të tillë, plakja e popullsisë rrezikon të kthehet në një nga problemet më serioze ekonomike dhe sociale të Shqipërisë në dekadat e ardhshme. /skyweb.al
