Banka Botërore synon të rrisë në 19 miliardë dollarë financimet për mineralet kritike gjatë periudhës 2026–2030, duke mbështetur jo vetëm nxjerrjen e tyre, por edhe përpunimin dhe ngritjen e industrive në vendet prodhuese.
Objektivi përfaqëson rreth pesëfishim kundrejt 3.6 miliardë dollarëve të financuara në pesëvjeçarin e mëparshëm. Sipas presidentit të institucionit, Ajay Banga, janë identifikuar 20 vende me të cilat mund të zhvillohen programe të mëdha investimi në këtë sektor.
Plani synon të ndryshojë mënyrën se si ekonomitë në zhvillim përfitojnë nga pasuritë nëntokësore. Në vend që të eksportojnë kryesisht lëndë të parë, këto vende do të mbështeten për të zhvilluar kapacitete përpunimi, rafinimi dhe prodhimi industrial.
Kjo do të mundësonte që një pjesë më e madhe e vlerës ekonomike të mbetej në vendin ku nxirren mineralet, përmes vendeve të punës, industrive të reja dhe zhvillimit të njohurive teknike.
Në qendër të interesit janë bakri, litiumi, kobalti, nikeli, grafiti dhe elementet e tokave të rralla. Këto materiale përdoren në bateri, automjete elektrike, rrjete energjetike, turbina ere dhe pajisje teknologjike.
Përveç rritjes së kërkesës, shqetësim mbetet përqendrimi i prodhimit dhe sidomos i përpunimit në një numër të kufizuar vendesh. Roli dominues i Kinës në disa prej këtyre zinxhirëve po shton interesin për furnizues dhe qendra të reja prodhimi.
Sipas vlerësimeve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, të cituara nga Newmoney, mungesa e ofertës së bakrit mund të arrijë në 25% deri më 2035. Ndërkohë, investimet në mineralet kritike ranë me 9% gjatë vitit 2025, nën ndikimin e luhatjeve të çmimeve dhe pasigurisë gjeopolitike.
Përmes financimeve, Banka Botërore synon të tërheqë edhe kapital privat në projekte që kërkojnë shpenzime të mëdha fillestare. Krahas minierave dhe impianteve të përpunimit, zbatimi i tyre do të kërkojë energji të qëndrueshme, furnizim me ujë dhe infrastrukturë transporti. /skyweb.al
