Pas një vere me pushime dhe net të vona, është koha të rikthehen alarmet për shkollën. Një orar i qëndrueshëm i gjumit i sinjalizon trurit dhe trupit se është koha për t’u qetësuar. Kjo e bën më të lehtë të fjeturit, të qëndruarit në gjumë dhe zgjimin duke u ndier i çlodhur. Për nxënësit, gjumi është thelbësor për të qëndruar të përqendruar dhe të vëmendshëm në klasë.
Përpara se të fillojë sërish sezoni shkollor, ekspertët rekomandojnë që prindërit t’i ndihmojnë fëmijët të rikthehen gradualisht në një rutinë.
“Ne nuk themi ‘flini mirë’ pa arsye”, tha Gabrina Dixon, pediatre në Children’s National Hospital në Shtetet e Bashkuara. “Gjumi i mirë i ndihmon vërtet fëmijët të mësojnë dhe të funksionojnë gjatë gjithë ditës.”
Sasia e gjumit që u nevojitet fëmijëve ndryshon sipas moshës. Fëmijët parashkollorë duhet të flenë deri në 13 orë, fëmijët paraadoleshentë kanë nevojë për 9 deri në 12 orë, ndërsa adoleshentët funksionojnë më mirë me 8 deri në 10 orë gjumë.
Kur fëmijët nuk flenë mjaftueshëm, mund ta kenë të vështirë të përqendrohen në klasë, mund të ndihen të përgjumur gjatë ditës, të kenë më pak energji dhe të bëhen nervozë ose të irrituar.
Gjatë verës, oraret e hershme të gjumit mund të çrregullohen, pasi fëmijët qëndrojnë zgjuar për të fjetur te miqtë, për të parë filma deri vonë ose për shkak të udhëtimeve të gjata me avion. Për t’u rikthyer në ritmin e duhur, ekspertët rekomandojnë vendosjen e orareve më të hershme të gjumit një ose dy javë përpara ditës së parë të shkollës, ose shtyrjen graduale të orarit të gjumit me 15 deri në 30 minuta më herët çdo natë.
“Nëse orari i gjumit të fëmijës duhet të ndryshohet, ky ndryshim duhet të bëhet ngadalë”, rekomandon Brian Chen, mjek në Cleveland Clinic. “Një ndryshim i menjëhershëm mund t’i lërë fëmijët të privuar nga gjumi dhe të përgjumur.”
Fëmijëve nuk duhet t’u jepet një vakt i rëndë para gjumit dhe duhet të shmangin televizorin ose ekranet për dy orë para se të flenë. Në vend të kësaj, ata mund të merren me aktivitete qetësuese, si për shembull të bëjnë dush ose të lexojnë një histori.
“Po përpiqeni ta largoni ngarkesën mendore nga mendja”, tha Nitun Verma, zëdhënës i American Academy of Sleep Medicine, për Associated Press. “Është njësoj si kur jeni duke drejtuar makinën dhe gradualisht hiqni këmbën nga gazi.”
Prindërit mund t’i përshtatin përgatitjet për rikthimin në shkollë sipas asaj që funksionon më mirë për fëmijën e tyre.
Në mëngjes, ekspozimi ndaj dritës së ditës, duke qëndruar pranë një dritareje ose duke dalë jashtë, mund ta ndihmojë trurin të aktivizohet dhe të kuptojë se ka ardhur koha për të nisur ditën, tha Verma.
Cilësia e gjumit është po aq e rëndësishme sa edhe kohëzgjatja e tij. Ankthi dhe emocionet e ditës së parë të shkollës mund ta bëjnë të vështirë të fjeturit, pavarësisht se sa herët shkojnë fëmijët në shtrat.
Dixon thotë se prindërit duhet të flasin me fëmijët e tyre për të kuptuar se çfarë i shqetëson. A është dita e parë në një shkollë të re? A kanë frikë se nuk do të bëjnë miq të rinj? Më pas, prindërit mund të provojnë paraprakisht situatat që u shkaktojnë stres, në mënyrë që ato të duken më pak të frikshme përpara fillimit të shkollës — për shembull, duke vizituar shkollën ose duke takuar shokët e klasës gjatë një aktiviteti njohës.
Javët përpara fillimit të shkollës mund të jenë të mbushura me angazhime dhe jo gjithmonë është e mundur të përgatitet rutina paraprakisht. Por fëmijët do të përshtaten me kalimin e kohës, ndaj ekspertët e gjumit thonë se prindërit duhet të bëjnë aq sa munden. Në fund të fundit, fëmijët nuk janë të vetmit që po përshtaten me një rutinë të re.
“Unë gjithmonë them: ‘Merrni frymë thellë, gjithçka do të jetë në rregull’”, tha Dixon. “Dhe thjesht filloni ta vendosni atë rutinë.”
