Ulja e ndotjes së ajrit në nivelet e rekomanduara nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) mund të parandalojë mbi 9 milionë vdekje çdo vit. Ky është përfundimi i një studimi të ri të publikuar nga studiuesit e Universitetit të Kembrixhit, në Mbretërinë e Bashkuar.
Sipas studimit, respektimi i kufijve të rekomanduar për grimcat e imëta PM2.5 mund të parandalojë rreth 9.4 milionë vdekje në vit, ndërsa reduktimi i dioksidit të azotit (NO2) mund të shmangë ose shtyjë rreth 1.1 milionë vdekje.
OBSH-ja ka përditësuar në vitin 2021 udhëzimet për cilësinë e ajrit, duke ulur kufirin e rekomanduar vjetor për PM2.5 nga 10 në 5 mikrogramë për metër kub, ndërsa për NO2 nga 40 në 10 mikrogramë për metër kub.
Megjithatë, situata mbetet shqetësuese. Në 136 vendet e përfshira në studim, përqendrimi mesatar vjetor i PM2.5 rezultoi 30.44 mikrogramë për metër kub, mbi gjashtë herë më i lartë se kufiri i rekomanduar nga OBSH-ja.
Vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme përballen me rrezikun më të madh, për shkak të urbanizimit të shpejtë, zhvillimit ekonomik dhe rritjes së përdorimit të automjeteve.
Përveç parandalimit të vdekjeve të parakohshme, përmirësimi i cilësisë së ajrit mund të reduktojë ndjeshëm edhe sëmundjet kronike. Sipas studimit, respektimi i kufirit të PM2.5 mund të sjellë çdo vit:
2.8 milionë raste më pak me sëmundje pulmonare obstruktive kronike (SPOK).
1.1 milionë raste më pak me demencë.
7.3 milionë raste më pak me sëmundje koronare të zemrës.
2.3 milionë raste më pak me goditje në tru.
Studiuesit theksojnë se sëmundjet kardiovaskulare, veçanërisht infarktet dhe goditjet në tru, përbëjnë një pjesë të madhe të vdekjeve që mund të parandalohen përmes uljes së ndotjes së ajrit.
Studimi vjen në një kohë kur liderët botërorë po diskutojnë ndikimin e ndryshimeve klimatike në shëndetin e njeriut gjatë konferencës COP31 në Turqi. Sipas studiuesve, përmirësimi i cilësisë së ajrit duhet të jetë një ndër prioritetet kryesore të politikave shëndetësore dhe mjedisore, veçanërisht në vendet që po përjetojnë zgjerim të shpejtë urban.
Siç thekson Haneen Khreis, bashkautore e studimit në Universitetin e Kembrixhit, vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme kanë një mundësi të rëndësishme për të ndërtuar qytete më të shëndetshme dhe për të mbrojtur shëndetin e brezave të ardhshëm.
