Shkencëtarët amerikanë kanë zhvilluar një teknologji të re që mund të ndryshojë mënyrën e trajtimit të kancerit, duke përdorur një injeksion për të riprogramuar qelizat imunitare të organizmit dhe për t’i kthyer ato në luftëtare kundër tumoreve.
Studimi, i realizuar nga studiuesit e Institutit të Teknologjisë në Masaçusets (MIT) dhe i publikuar më 13 tetor 2026 në revistën shkencore Nature Biotechnology, ka dhënë rezultate premtuese në eksperimentet me minj.
Përmes kësaj metode, studiuesit arritën të riprogramonin rreth 80% të qelizave imunitare të synuara, duke u dhënë atyre aftësinë të identifikojnë dhe shkatërrojnë qelizat e sëmura.
Në një eksperiment me pesë minj që vuanin nga një formë agresive e melanomës, një prej llojeve më të rrezikshme të kancerit të lëkurës, tre prej tyre arritën shërim të plotë pas trajtimit.
Teknologjia u testua gjithashtu kundër limfomës së qelizave T, një formë kanceri që prek sistemin imunitar.
Në këtë rast, studiuesit përdorën minj me sistem imunitar të humanizuar dhe arritën të eliminonin plotësisht tumoret pas pesë injeksioneve.
Metoda mbështetet në përdorimin e grimcave mikroskopike të yndyrës, të njohura si nanopjesëza lipidike, të cilat transportojnë udhëzime gjenetike të quajtura mRNA.
Këto grimca drejtohen te qelizat imunitare të njohura si NK, ose vrasëse natyrore, të cilat janë pjesë e mekanizmit mbrojtës të organizmit.
Pasi hyjnë në këto qeliza, udhëzimet gjenetike i bëjnë ato të prodhojnë receptorë të veçantë CAR, që u mundësojnë të njohin dhe sulmojnë qelizat kancerogjene.
Avantazhi kryesor është se i gjithë ky proces realizohet brenda organizmit, pa qenë e nevojshme që qelizat të nxirren, të modifikohen në laborator dhe më pas të rikthehen te pacienti.
Trajtimet aktuale CAR-T kërkojnë procedura të ndërlikuara laboratorike, disa javë përgatitjeje dhe mund të kushtojnë qindra mijëra dollarë.
Sipas profesorit Daniel Anderson, i cili drejtoi studimin, mundësia që pacientët të marrin thjesht një infuzion nanopjesëzash do ta thjeshtonte ndjeshëm trajtimin dhe do të ulte kostot.
Rezultate të rëndësishme u regjistruan edhe kundër sëmundjeve autoimune.
Në minjtë që vuanin nga hepatiti autoimun, një sëmundje ku sistemi imunitar sulmon qelizat e mëlçisë, vetëm një injeksion arriti të eliminonte qelizat përgjegjëse për sulmin dhe të mundësonte rikuperimin e dëmtimeve të mëlçisë.
Studiuesit besojnë se kjo teknologji mund të përdoret në të ardhmen edhe kundër sklerozës multiple dhe artritit reumatoid.
Një tjetër avantazh i mundshëm lidhet me faktin se qelizat NK mund të sulmojnë qelizat T të sëmura, pa shkaktuar problemin e sulmit të ndërsjellë që mund të shfaqet gjatë disa trajtimeve CAR-T.
Megjithatë, teknologjia ndodhet ende në fazën eksperimentale dhe rezultatet e deritanishme janë marrë vetëm te minjtë.
Efektiviteti dhe siguria e saj te njerëzit duhet të provohen përmes studimeve të mëtejshme dhe testeve klinike.
Nëse rezultatet konfirmohen edhe te pacientët, metoda mund të hapë rrugën për një brez të ri trajtimesh kundër kancerit dhe sëmundjeve autoimune, më të thjeshta për t’u administruar dhe potencialisht shumë më të përballueshme financiarisht. /skyweb.al
