Qeveria po përgatit një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën e funksionimit të bizneseve ushqimore, duke zëvendësuar sistemin aktual të licencimit me regjistrimin e detyrueshëm të stabilimenteve. Paralelisht, projektligji i ri parashikon rritjen e gjobave për shkeljet e sigurisë ushqimore, përfshirë tregtimin e produkteve të pasigurta dhe mosrespektimin e kushteve të higjienës.
Ndryshimet janë pjesë e projektligjit të ri “Për ushqimin”, të shqyrtuar nga Skyweb.al, i cili synon zëvendësimin e ligjit ekzistues të vitit 2008 dhe përafrimin e sistemit shqiptar të sigurisë ushqimore me standardet e Bashkimit Evropian.
Sipas relacionit shpjegues, një nga ndërhyrjet kryesore është kalimi nga licencimi i operatorëve drejt një sistemi të bazuar në regjistrimin e stabilimenteve dhe miratimin paraprak të tyre vetëm për kategoritë e veprimtarive ku ky miratim kërkohet nga legjislacioni.
Kjo do të thotë se çdo biznes që prodhon, përpunon, magazinon ose shpërndan ushqime do të duhet të regjistrojë pranë autoritetit kompetent secilin stabiliment ku zhvillon aktivitetin.
Në këtë kategori përfshihen restorantet, njësitë tregtare, supermarketet, magazinat, fabrikat e përpunimit dhe bizneset e tjera të zinxhirit ushqimor, sipas natyrës së veprimtarisë së tyre.
Megjithatë, heqja e sistemit aktual të licencimit nuk nënkupton se të gjitha aktivitetet ushqimore do të mund të ushtrohen vetëm me regjistrim.
Për stabilimentet që prodhojnë ose përpunojnë produkte me origjinë shtazore, kur legjislacioni përkatës e kërkon, do të nevojitet edhe miratimi nga autoriteti kompetent, pas verifikimit të përmbushjes së kushteve të sigurisë ushqimore.
Një lehtësi parashikohet për bizneset që disponojnë tashmë licenca. Sipas nenit 44, ato do të përfshihen në regjistrin e ri pa pasur nevojë të përsërisin procedurën e njoftimit për regjistrim.
Për subjektet që kanë nevojë për miratim të posaçëm, autoritetet do të marrin në konsideratë kontrollet dhe vlerësimet e mëparshme, për aq sa ato mbeten të vlefshme. Ndërsa aplikimet për licencim që nuk kanë përfunduar në momentin e fillimit të zbatimit të ligjit do të trajtohen sipas procedurave të reja.
Rriten gjobat për ushqimet e pasigurta dhe shkeljet e higjienës
Krahas ndryshimit të procedurave administrative, projektligji rishikon sanksionet për bizneset që nuk respektojnë kërkesat e sigurisë ushqimore.
Sipas nenit 41, gjoba për vendosjen në treg të ushqimeve të pasigurta parashikohet të jetë nga 400 mijë deri në 500 mijë lekë, nga 300 mijë deri në 500 mijë lekë që përcakton ligji aktual.
Për shkeljen e kushteve të higjienës, gjoba rritet nga 300–500 mijë lekë në 400–600 mijë lekë, duke shtuar si kufirin minimal, ashtu edhe atë maksimal të ndëshkimit.
Më të larta bëhen edhe penalitetet për bizneset që nuk sigurojnë gjurmueshmërinë e produkteve ushqimore, pra dokumentimin e origjinës dhe lëvizjes së tyre përgjatë zinxhirit të furnizimit. Gjoba e propozuar është 150–250 mijë lekë, kundrejt 100–200 mijë lekëve aktualisht.
E njëjta rritje parashikohet për shkeljet e detyrimeve të vetëkontrollit, sipas sistemit HACCP, ndërsa për etiketimin në kundërshtim me kërkesat ligjore gjoba minimale rritet nga 50 mijë në 80 mijë lekë.
Sanksionet më të larta arrijnë në 2 milionë lekë për shkelje të caktuara që lidhen me importin e ushqimeve dhe regjistrimin e stabilimenteve. Ky kufi maksimal ekziston edhe në ligjin aktual dhe nuk përbën një rritje të re.
Projektligji parashikon gjithashtu pezullimin ose tërheqjen e regjistrimit apo miratimit të stabilimentit kur ushqimi i vendosur në treg është vërtetuar se ka shkaktuar dëm në shëndetin e njeriut ose përbën rrezik potencial për jetën.
Ndryshimet synojnë, nga njëra anë, thjeshtimin e procedurave për ushtrimin e veprimtarisë ekonomike dhe, nga ana tjetër, forcimin e përgjegjësisë së bizneseve për sigurinë e produkteve që tregtojnë.
Sipas projektligjit, sistemi i ri parashikohet të fillojë zbatimin më 1 gusht 2027, nëse akti miratohet me formulimin aktual.
Deri atëherë, bizneset do të vazhdojnë të funksionojnë sipas legjislacionit në fuqi, ndërsa kalimi në sistemin e ri do të shoqërohet me dispozita kalimtare dhe akte nënligjore për procedurat përkatëse. /skyweb.al















