Katër vjet pas largimit të bankës së fundit greke nga Shqipëria, një marrëveshje miliardëshe në Bullgari pritet të ndryshojë sërish hartën e pronësisë së sektorit bankar shqiptar. Eurobank, një nga grupet më të mëdha financiare me seli në Athinë, ka arritur marrëveshjen për blerjen e First Investment Bank (Fibank), duke marrë indirekt edhe kontrollin mbi filialin e saj në Shqipëri, pasi transaksioni të finalizohet.
Marrëveshja u njoftua më 18 nëntor dhe parashikon që Eurobank të paguajë rreth 650 milionë euro për blerjen e 65% të aksioneve të Fibank nga dy aksionerët kryesorë bullgarë, Ivailo Mutafchiev dhe Tzeko Minev. Çmimi prej 6.73 eurosh për aksion e vlerëson të gjithë bankën në rreth 1 miliard euro.
Pas marrjes së paketës kontrolluese, Eurobank synon të blejë edhe aksionet e mbetura përmes një oferte publike. Banka Bullgare e Zhvillimit, e cila zotëron rreth 18% të kapitalit, është angazhuar tashmë t’i shesë aksionet e saj.
Objektivi kryesor i grupit grek është krijimi i bankës më të madhe në Bullgari përmes bashkimit të Fibank me Postbank, filialin që Eurobank zotëron aktualisht në këtë vend. Dy institucionet së bashku pritet të kontrollojnë rreth 20% të aktiveve dhe depozitave të sistemit bankar bullgar.
Por marrëveshja ka pasoja edhe për Shqipërinë.
Fibank Albania kalon nën kontrollin e një grupi me 114 miliardë euro aktive
First Investment Bank Albania është në pronësi të plotë të bankës mëmë bullgare. Kjo do të thotë se blerja e Fibank nga Eurobank pritet të sjellë automatikisht ndryshimin e kontrollit indirekt mbi bankën shqiptare, pas përfundimit të procedurave dhe miratimeve përkatëse.
Fibank është e pranishme në Shqipëri që prej shkurtit të vitit 1999, fillimisht si degë e bankës bullgare. Në vitin 2007 ajo u licencua nga Banka e Shqipërisë për të operuar si bankë më vete.
Megjithëse nuk renditet mes institucioneve më të mëdha të tregut shqiptar, Fibank ka zgjeruar aktivitetin gjatë viteve të fundit.
Sipas raportit financiar të publikuar për nëntëmujorin e vitit 2026, banka zotëronte 79.2 miliardë lekë aktive në fund të shtatorit, ndërsa portofoli bruto i kredive kishte arritur në 42.7 miliardë lekë. Kapitali i saj ishte rreth 7.9 miliardë lekë dhe raporti i mjaftueshmërisë së kapitalit 20.4%.
Të dhënat e Shoqatës Shqiptare të Bankave, të raportuara edhe nga revista Monitor, tregojnë se Fibank zotëronte rreth 3.3% të tregut shqiptar sipas aktiveve në fund të shtatorit 2026.
Banka operon përmes një rrjeti prej 16 degësh dhe agjencish në Tiranë dhe qytete të tjera të vendit.
Me përfundimin e transaksionit, Fibank Albania do të bëhej pjesë e një grupi bankar shumë më të madh. Eurobank zotëronte 114.2 miliardë euro aktive në fund të shtatorit 2026, me operacione të rëndësishme në Greqi, Qipro dhe Bullgari.
Për bankën shqiptare, ndryshimi mund të krijojë mundësi për mbështetje më të gjerë financiare, investime teknologjike dhe zgjerim të financimit të bizneseve. Megjithatë, Eurobank nuk ka njoftuar ende ndonjë plan specifik investimi, rritjeje kapitali apo ndryshimi të strategjisë për Fibank Albania.
Rikthimi pas largimit të Alpha Bank në vitin 2022
Lëvizja shënon një kthesë në historinë e pranisë së bankave greke në Shqipëri. Pas krizës së borxhit sovran, bankat greke u detyruan të zvogëlonin aktivitetin ndërkombëtar, të shisnin filiale dhe të përqendroheshin në stabilizimin e bilanceve të tyre.
Ky proces përfshiu edhe Shqipërinë, ku bankat greke, dikur ndër investitorët më të rëndësishëm në sistemin financiar, u tërhoqën gradualisht.
Largimi përfundoi në korrik 2022, kur grupi hungarez OTP finalizoi blerjen e Alpha Bank Albania. Bashkimi ligjor i dy bankave përfundoi më 1 dhjetor të atij viti, duke i dhënë fund pranisë së drejtpërdrejtë të grupeve bankare greke në tregun shqiptar.
Tashmë, katër vjet më vonë, një tjetër bankë me qendër në Athinë po përgatitet të rikthehet, por përmes një rruge të ndryshme: jo duke blerë drejtpërdrejt një bankë shqiptare, por duke marrë kontrollin e kompanisë mëmë në Bullgari.
Një marrëveshje që synon të ndryshojë tregun bankar në rajon
Blerja e Fibank është pjesë e strategjisë së Eurobank për të zgjeruar ndikimin financiar në Evropën Juglindore.
Bullgaria, e cila adoptoi euron më 1 janar 2026, konsiderohet nga grupi grek një treg me potencial të lartë zhvillimi ekonomik. Sipas parashikimeve të FMN-së të cituara nga Eurobank, ekonomia bullgare pritet të rritet me 2.6% gjatë këtij viti, përballë 1.4% të Bashkimit Evropian.
Bashkimi i dy bankave pritet të krijojë mbi 70 milionë euro kursime vjetore pas taksave deri në vitin 2029, kryesisht nga integrimi i strukturave dhe reduktimi i kostove operative.
Për financimin e blerjes, Eurobank synon të përdorë kapitalin ekzistues dhe të realizojë një rritje kapitali prej 750 milionë eurosh. Plani mbështetet edhe nga aksioneri më i madh i grupit, kompania kanadeze Fairfax Financial Holdings.
Sipas kalendarit të publikuar, blerja fillestare prej 65% pritet të përfundojë në gjysmën e parë të vitit 2027, ndërsa bashkimi ligjor i Fibank dhe Postbank në Bullgari është planifikuar për tremujorin e fundit të vitit të ardhshëm.
Transaksioni mbetet subjekt i miratimeve rregullatore. Për Shqipërinë, ndryshimi indirekt i kontrollit mbi një bankë të licencuar kërkon edhe respektimin e procedurave të miratimit nga Banka e Shqipërisë.
Nëse marrëveshja përfundon sipas planit, tregut shqiptar do t’i shtohet sërish një grup bankar me qendër në Greqi, duke mbyllur një periudhë katërvjeçare pa praninë e drejtpërdrejtë të grupeve bankare greke.
Megjithatë, ndryshimi i pronësisë nuk nënkupton automatikisht shtim kapitali apo rritje të kreditimit në Shqipëri. Efekti real do të varet nga strategjia që Eurobank do të zgjedhë për filialin shqiptar pas përfundimit të blerjes./skyweb.al















