Një studim i realizuar nga Shkolla e Mjekësisë e Universiteti Jiao Tong i Shangait dhe i publikuar në Frontiers in Aging tregon se kimikatet PFAS, të quajtura shpesh “kimikate të përhershme” për shkak të qëndrueshmërisë së tyre ndaj degradimit mund të përshpejtojnë plakjen biologjike, sidomos te burrat në moshë të mesme.
PFAS përdoren gjerësisht në enë gatimi jo-ngjitëse, tekstile të papërshkueshme nga uji, ambalazhe ushqimore, produkte pastrimi, plastikë dhe madje edhe në qendrat e të dhënave të inteligjencës artificiale. Ndërkohë, prania e tyre në ujë, tokë dhe në indet e organizmave po rritet vazhdimisht. Disa prej këtyre substancave janë lidhur me sëmundje serioze si kanceri, obeziteti, infertiliteti dhe çrregullimet hormonale.
Studiuesit analizuan të dhënat e 326 pjesëmarrësve nga Anketa Kombëtare e Shëndetit dhe Ushqyerjes (NHANES) 1999–2000, duke matur përqendrimet e 11 llojeve të PFAS në gjak dhe shënuesit epigjenetikë të plakjes biologjike. Rezultatet treguan se dy përbërje – PFNA dhe PFOSA – ishin të pranishme në 95% të pjesëmarrësve. Nivelet më të larta të tyre u shoqëruan me përshpejtim të plakjes epigjenetike te burrat 50–64 vjeç, ndërsa ky efekt nuk u vu re te gratë.
Dr. Ya-Qian Xu, autorja e parë e studimit, theksoi se mosha e mesme përbën një “dritare biologjike të ndjeshme”, periudhë kur organizmi bëhet më i prekshëm ndaj faktorëve stresues mjedisorë. Ndërkohë, Dr. Xiangwei Li nënvizoi se faktorë të stilit të jetesës, si pirja e duhanit, mund t’i përforcojnë efektet negative të këtyre ndotësve, veçanërisht te burrat.
Autorët rekomandojnë që autoritetet rregullatore të zgjerojnë kufizimet edhe për PFAS-të më të reja, si PFNA dhe PFOSA, dhe jo të fokusohen vetëm te përbërjet e vjetra tashmë të rregulluara.
Ky studim thekson rrezikun e vazhdueshëm që paraqesin ndotësit mjedisorë dhe nevojën për politika më të forta për mbrojtjen e shëndetit publik.
