Por pas këtij premtimi që tingëllon modern, fshihet një ndryshim shumë më i madh: Shteti merr në dorë “çelësat” e identitetit tonë digjital.
Sipas projektligjit, i cili ishte hedhur për konsultim vjet në qershor, çdo qytetar do të ketë një portofol digjital ku do të ruhen të dhënat personale, firma elektronike dhe çdo ndërveprim me institucionet apo bizneset.
Kjo do të thotë që kontratat, aplikimet, autorizimet dhe një pjesë e madhe e jetës ekonomike do të kalojnë në një sistem të centralizuar, me fuqi të plotë ligjore.
Fatura nuk është e vogël, por ky nuk është problemi më i madh. Vetëm për mirëmbajtje dhe certifikime për 10 vite, shteti parashikon rreth 703 milionë lekë, ose afro 7 milionë euro.
Dhe kjo është vetëm pjesa bazë. Nuk përfshihen pajisjet, zhvillimet e reja apo kostot reale të funksionimit. Me fjalë të tjera, është hyrja në një sistem që mund të kushtojë shumë më tepër.
Problemi nuk është ideja. Problemi është kush do ta administrojë këtë sistem.
Infrastruktura që do ta mbështesë këtë portofol lidhet drejtpërdrejt me Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit, (AKSHI) institucioni që në vitet e fundit është kthyer në simbol të dështimeve në sigurinë digjitale dhe i përfshirë në hetime për tendera miliona eurosh nga SPAK.
Ky është i njëjti institucion që u godit nga sulmet e hakerave iranianë, duke nxjerrë në publik të dhëna të ndjeshme të shqiptarëve, nga pagat te targat e makinave.
Dhe sot, po i besohet një sistem që do të mbajë jo vetëm të dhënat, por edhe firmën tonë.
Projektligji i jep shtetit kompetenca të gjera për të menaxhuar këtë infrastrukturë dhe për të kontrolluar mënyrën si krijohen dhe përdoren firmat elektronike. Në praktikë, kjo do të thotë që firma jote nuk është më vetëm në dorën tënde, por pjesë e një sistemi që kontrollohet nga institucione publike.
Në teori, gjithçka është e sigurt, e standardizuar dhe në përputhje me Bashkimin Europian. Në praktikë, kjo kërkon një nivel sigurie dhe besueshmërie që sistemi shqiptar nuk e ka provuar ende se e zotëron.
Në një vend ku sistemet digjitale bien brenda natës nga sulmet ose keqmenaxhimi, ideja që dikush, qoftë ky AKSK-u apo AKSHI, do të mbajë “çelësat” e identitetit dhe firmës së qytetarëve nuk është thjesht ambicioze. Është një rrezik real. /skyweb.al
