Tregu global i naftës mund të përballet me një krizë të re furnizimi gjatë muajve të verës, për shkak të rritjes së kërkesës për karburant, mungesës së eksporteve të reja nga Lindja e Mesme dhe pakësimit të rezervave.
Paralajmërimi është bërë nga kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, i cili tha se tregu mund të hyjë në “zonën e kuqe” në korrik ose gusht, nëse nuk ka përmirësim të situatës.
Sipas tij, kriza është shkaktuar nga lufta në Iran, sulmet ndaj infrastrukturës energjetike dhe mbyllja e Ngushticës së Hormuzit. Këto zhvillime kanë hequr nga tregu më shumë se 14 milionë fuçi naftë në ditë nga Lindja e Mesme, duke krijuar krizën më të madhe të furnizimit me naftë në histori.
Birol nuk dha detaje se çfarë do të nënkuptonte konkretisht “zona e kuqe”, por theksoi se masat e deritanishme nuk mjaftojnë për të zgjidhur krizën. Sipas tij, as teprica që ekzistonte në treg përpara luftës, as lirimi i koordinuar i 400 milionë fuçive nga rezervat strategjike të vendeve anëtare të IEA, nuk janë të mjaftueshme.
“Zgjidhja më e rëndësishme është hapja e plotë dhe pa kushte e Ngushticës së Hormuzit”, tha Birol.
Aktualisht, rezervat strategjike po hidhen në treg me një ritëm prej 2.5 deri në 3 milionë fuçi në ditë. Me këtë ritëm, sasia fillestare prej 400 milionë fuçish pritet të përfundojë në treg deri në fillim të gushtit, pikërisht në periudhën kur IEA paralajmëron rrezikun më të madh.
Birol shtoi se Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë është e gatshme të koordinojë lirime të tjera rezervash, nëse situata përkeqësohet.
Rimëkëmbja e prodhimit dhe kapaciteteve të rafinimit në Lindjen e Mesme pritet të marrë kohë. Sipas Birol, situata ndryshon nga vendi në vend, por shqetësimi më i madh mbetet Iraku, i cili është goditur rëndë nga rënia e të ardhurave të naftës dhe nga mungesa e kapaciteteve të magazinimit.
Ai paralajmëroi se mbyllja e disa fushave të naftës në Irak mund ta bëjë më të vështirë rikthimin e prodhimit në nivelet e mëparshme.
Ndryshe nga Iraku, vende si Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë më shumë mundësi financiare dhe teknologjike për ta përballuar më lehtë rimëkëmbjen.
Kriza e furnizimit vjen në një moment delikat për tregjet ndërkombëtare, pasi vera zakonisht sjell rritje të konsumit të karburanteve. Nëse furnizimi nuk normalizohet, presioni mbi çmimet e naftës dhe karburanteve mund të shtohet në muajt korrik dhe gusht. /skyweb.al
