Ndërsa temperaturat rriten, rritet edhe rreziku për një natë me gjumë të keq. Ndërkohë që gjatë valëve të të nxehtit fokusi kryesor është te qëndrimi i sigurt kur temperaturat kalojnë 35°C, efektet e netëve të nxehta mbi gjumin dhe shëndetin janë më pak të kuptuara.
Një studim i fundit, i cili përdori të dhëna nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Copernicus, zbuloi se netët po ngrohen veçanërisht shpejt. Që nga vitet 1970, temperatura minimale “e ndjeshme” gjatë 10 netëve më të nxehta të vitit është rritur globalisht me 0,32°C në dekadë, sipas studimit të Copernicus. Ky tregues, i njohur si Indeksi Universal i Klimës Termike (UTCI), merr parasysh temperaturën, lagështinë, erën dhe rrezatimin.
Edhe numri i netëve tropikale, kur temperaturat nuk bien nën 20°C, është rritur me rreth dy net në dekadë.
Nata është koha kur trupi duhet të rikuperohet
Studiuesit thonë se ky trend është i rëndësishëm sepse netët e nxehta i japin trupit më pak mundësi të rikuperohet nga nxehtësia e përjetuar gjatë ditës.
Ditët e nxehta të ndjekura nga net të nxehta po bëhen gjithashtu më të zakonshme. Në Evropë, këto të ashtuquajtura “ngjarje të përbëra të të nxehtit” janë rritur me 73% që nga vitet 1970.
Gjatë gjumit, rrahjet e zemrës dhe aktiviteti fiziologjik normalisht ulen, ndërsa temperatura e brendshme e trupit bie. Kjo ndihmon sistemin nervor, imunitar dhe atë kardiovaskular të rikuperohen nga ngarkesa e ditës.
Por kur dhoma e gjumit mbetet shumë e nxehtë, trupi e ka më të vështirë të çlirohet nga nxehtësia. Enët e gjakut pranë lëkurës zgjerohen për të larguar nxehtësinë dhe zemra duhet të punojë më shumë për të qarkulluar gjakun. Djersitja mund të shkaktojë gjithashtu dehidratim.
Si rezultat, mund të keni më shumë vështirësi për të fjetur, zgjime më të shpeshta dhe gjumë më pak rigjenerues.
Problemi mund të bëhet veçanërisht serioz kur netët e nxehta vazhdojnë për disa ditë radhazi. Pas një nate me gjumë të shqetësuar dhe me ftohje të pamjaftueshme të trupit, njeriu e nis ditën tjetër tashmë nën stres fizik – pikërisht kur temperaturat fillojnë të rriten përsëri.
Studiuesit po shqyrtojnë gjithnjë e më shumë nëse kjo mungesë e përsëritur e rikuperimit gjatë natës mund të ndihmojë në shpjegimin e faktit pse valët e zgjatura të të nxehtit paraqesin një rrezik kaq të madh për shëndetin.
Çfarë mund të bëni për të qëndruar të freskët gjatë natës
Shumë banesa në zona që nuk janë mësuar me temperatura të larta nuk janë të përshtatura për nxehtësinë në rritje dhe mund ta kenë të vështirë të ftohen pas perëndimit të diellit. Si rezultat, dhomat e gjumit mund të mbeten të nxehta dhe të lagështa shumë kohë pasi pjesa më e madhe e nxehtësisë së ditës ka kaluar.
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH/WHO) rekomandon që, kur është e mundur, temperaturat brenda shtëpisë të mbahen nën 24°C gjatë natës, për të ndihmuar trupin të ftohet dhe për të mbështetur një gjumë më të mirë gjatë valëve të të nxehtit.
Shtatë mënyra për ta mbajtur shtëpinë më të freskët gjatë natës:
- Hapni dritaret pas errësirës nëse ajri jashtë është më i freskët se ai brenda.
- Mbyllni grilat, roletat ose perdet gjatë ditës për të parandaluar nxehjen e dhomës.
- Përdorni çarçafë të hollë dhe vishni rroba të lirshme e të lehta.
- Bëni një dush ose banjë të freskët para se të flini.
- Pini ujë rregullisht, por shmangni sasitë e tepërta të alkoolit dhe kafeinës.
- Nëse dhoma e gjumit bëhet shumë e nxehtë, zhvendosuni në dhomën më të freskët të shtëpisë.
- Fikni pajisjet elektrike të panevojshme, pasi ato prodhojnë nxehtësi shtesë.
