Një burrë në Angli është bërë pacienti i parë që i është nënshtruar një ndërhyrjeje kirurgjikale në tru të asistuar nga inteligjenca artificiale (IA) në kohë reale, e cila ndihmoi në ruajtjen e shikimit të tij gjatë heqjes së një tumori në tru, njoftuan të enjten University College London Hospitals.
Rhys Hibbert, 48 vjeç, nga Bedfordshire, u diagnostikua në dhjetor 2024, pasi u rrëzua gjatë një shëtitjeje dhe pësoi një krizë epileptike.
Ndërsa simptomat e tij u përkeqësuan, Hibbert zgjodhi t’i nënshtrohej operacionit dhe pranoi të merrte pjesë në kërkimet shkencore.“Nëse pacientët nuk janë të gatshëm të marrin pjesë në kërkime, si mund të mësojnë ndonjëherë mjekët dhe si mund të përparojë mjekësia?”
Kur e pyetën nëse do të ishte i gatshëm të ishte pacienti i parë në botë tek i cili kjo teknologji do të përdorej gjatë një operacioni, ai tha: “Po, sigurisht.”
Sipas mjekëve të Hibbert, tumori do të vazhdonte të rrezikonte shikimin e tij dhe përfundimisht mund ta kishte çuar drejt verbërisë. Operacioni arriti ta hiqte tumorin dhe t’i ruante shikimin.
Hibbert tha se, pasi u zgjua nga operacioni, shikimi i tij ishte përmirësuar në mënyrë dramatike: “Kur u zgjova… mund të shihja gjithçka në dhomë qartë.”
Operacioni u krye në National Hospital for Neurology and Neurosurgery (NHNN), pjesë e University College London Hospitals (UCLH), si pjesë e një prove klinike që përdor teknologji të inteligjencës artificiale të zhvilluar brenda University College London dhe të financuar nga National Institute for Health and Care Research (NIHR).
Gjatë operacionit, IA analizoi pamjet video të ndërhyrjes kirurgjikale në kohë reale, në vend që të përdorte vetëm skanimet e kryera para operacionit. Kjo ndihmoi ekipin kirurgjikal të merrte vendime më të sakta, duke nxjerrë në pah strukturat kritike në bazën e trurit, shpjegoi UCLH.
Në këtë pjesë të trurit, gjëndra e hipofizës, e cila është afërsisht në madhësinë e një kokrre mermeri, ndodhet shumë pranë enëve të gjakut dhe nervave që kontrollojnë shikimin. Një gabim prej vetëm një milimetri mund të jetë vendimtar dhe mund të shkaktojë vdekje, verbëri ose goditje në tru.
Mjekët shpjeguan se IA e mbështeti ekipin kirurgjikal duke ndihmuar në identifikimin e zonave me rrezik që duhej të shmangeshin, ndërkohë që synohej heqja e sa më shumë tumorit në mënyrën më të sigurt të mundshme.
Teknologjia ka gjithashtu potencialin të ndjekë instrumentet kirurgjikale dhe ndërveprimin midis instrumenteve dhe indeve, me synimin për të ndihmuar kirurgët gjatë procedurave komplekse dhe për t’u ofruar atyre reagime në kohë reale.
“Ky është një shembull i IA-së në mënyrën më të mirë të saj: pacientët po marrin trajtime që më parë konsideroheshin të paimagjinueshme, falë teknologjisë më të fundit novatore,” tha James Frith, ministri britanik për Inovacionin në Shëndetësi.
Ai shtoi se IA duhet të ketë masa të duhura mbrojtëse dhe se siguria e pacientëve do të jetë gjithmonë një prioritet. /skyweb.al
