Fëmijët sot janë të ekspozuar ndaj një numri shumë më të madh ditësh me stres termik në vit, krahasuar me brezat e mëparshëm — një barrë që pritet të rritet edhe më tej, sipas një studimi të ri. Studiuesit nga Universiteti i Lirë i Brukselit (Vrije Universiteit Brussel) zbuluan se grupmoshat e reja përballen me rreziqe shëndetësore në mënyrë disproporcionale, duke përfshirë stresin e drejtpërdrejtë fiziologjik, si dhe kërcënime të tërthorta, si pasiguria ushqimore dhe mungesa e ujit.
Gjetjet, të publikuara në revistën Science Advances, treguan se deri në 560 milionë fëmijë të moshës 0–9 vjeç po përjetojnë të paktën një muaj shtesë me stres termik çdo vit për shkak të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor.
“Ndryshimet klimatike tashmë po bëjnë që qindra miliona fëmijë në mbarë botën të vuajnë nga temperaturat e rrezikshme, duke paraqitur rreziqe serioze për shëndetin e tyre”, tha Rosa Pietroiusti, autorja kryesore e studimit. “Në të njëjtën kohë, varfëria, kushtet e papërshtatshme të banimit, qasja e kufizuar në sistemet e ftohjes dhe sistemet shëndetësore të mbingarkuara bëjnë që shumë fëmijë të kenë shumë pak mundësi për t’u mbrojtur nga nxehtësia.”
Ndjeshmëria ndaj stresit termik ndryshon sipas moshës. Studiuesit vunë në dukje se të moshuarit, të porsalindurit dhe fëmijët e vegjël janë veçanërisht të rrezikuar.
“Fëmijët janë veçanërisht të cenueshëm ndaj ndikimeve të ndryshimeve klimatike dhe gjatë jetës së tyre do të përballen me efekte gjithnjë e më të forta të tyre”, shkruan autorët.
Studimi zbuloi se ekspozimi i fëmijëve ndaj nxehtësisë tejkalon atë të çdo grupmoshe tjetër. Numri i fëmijëve të prekur është pothuajse trefishi i 190 milionë njerëzve të moshës 60–69 vjeç që përjetojnë këtë kërcënim shtesë për shëndetin.
Nxehtësia e tepërt është e rrezikshme për organizmin, pasi pengon aftësinë e tij për të rregulluar temperaturën e trupit, përkeqëson problemet ekzistuese shëndetësore dhe rrit rrezikun e goditjes nga nxehtësia, dështimit të veshkave dhe dëmtimeve të mushkërive.
Te fëmijët, ndikimi është edhe më i madh pasi ata janë në faza të zhvillimit fizik dhe kanë një kapacitet më të ulët për të rregulluar temperaturën e trupit. Ata djersijnë më pak për kilogram të peshës trupore dhe kanë një normë më të lartë metabolike, gjë që bën që trupi i tyre të nxehet më shpejt gjatë periudhave me temperatura ekstreme.
Sipas studiuesve, ekzistojnë disa faktorë që rrisin ekspozimin e fëmijëve ndaj nxehtësisë së rrezikshme.
Rritjet më të mëdha të nxehtësisë së lagësht të shkaktuara nga ndryshimet klimatike po ndodhin në rajonet tropikale dhe në vendet më të varfra me popullsi të re — veçanërisht në Azinë Jugore, Azinë Juglindore dhe Afrikën Perëndimore. Këto rajone kanë numrin më të madh të fëmijëve që aktualisht janë të ekspozuar ndaj stresit të rrezikshëm termik.
Studiuesit vunë në dukje gjithashtu se fëmijët në zonat më të prekura ka të ngjarë të jenë më të cenueshëm edhe nga pikëpamja socioekonomike. Ata preken nga nxehtësia si në mënyrë të drejtpërdrejtë, për shembull përmes stresit fizik të shkaktuar nga temperaturat e larta, ashtu edhe në mënyrë të tërthortë, përmes përhapjes së sëmundjeve të transmetuara nga mushkonjat, ndërprerjes së praktikave të ushqyerjes së fëmijëve dhe komplikimeve gjatë lindjes.
Në një skenar ku temperatura globale rritet me 1.5°C, rreth 620 milionë fëmijë të moshës 0–9 vjeç do të përjetonin të paktën një muaj shtesë me stres termik çdo vit, ndërsa rreth 390 milionë parashikohet të përjetojnë të paktën pesë muaj gjithsej me stres termik.
Nëse rritja e temperaturës arrin 2.0°C, vlerësimet parashikojnë se 650 milionë fëmijë do të përballeshin me të paktën një muaj shtesë me stres termik çdo vit, ndërsa 420 milionë do të përjetonin të paktën pesë muaj gjithsej me stres termik.
