Një sistem i ri sigurie në kufijtë e Bashkimit Europian, që do të regjistrojë gjurmët e gishtave dhe fotografitë biometrike të udhëtarëve, do të nisë zbatimin këtë të dielë.
Sistemi, i quajtur Entry-Exit System (EES), është projektuar për të kontrolluar automatikisht hyrjet dhe daljet nga territori i BE-së, por zbatimi i tij pritet të sjellë vonesa dhe radhë të gjata në aeroporte dhe pikat kufitare.
Sipas planit të Komisionit Europian, sistemi do të prezantohet gradualisht gjatë një periudhe gjashtëmujore, ndërsa do të bëhet plotësisht funksional më 10 prill 2026, duke zëvendësuar vulosjen manuale të pasaportave.
“Ne do të dimë kush hyn në BE, kur dhe ku. Ky është një shtyllë dixhitale e qasjes sonë të re ndaj menaxhimit të kufijve,”
– deklaroi për Financial Times komisioneri i BE-së për çështjet e brendshme, Magnus Brunner.
Autoritetet e BE-së thonë se sistemi do të ndihmojë në identifikimin e personave që qëndrojnë më shumë se lejohet, si dhe në forcimin e kontrollit të emigracionit. Por operatorët paralajmërojnë se, të paktën në fazën e parë, procedura e regjistrimit të parë do të jetë më e ngadaltë sesa kontrollet ekzistuese.
Kjo pritet të ndikojë veçanërisht te shtetasit shqiptarë që udhëtojnë drejt BE-së nëpërmjet kufijve tokësorë, pasi do të duhet të zbresin nga automjetet për të kryer procesin e verifikimit.
Në disa vende, përfshirë Gjermaninë, sistemi do të nisë këtë fundjavë në aeroportin e Düsseldorf-it, më pas në Frankfurt e Munich, ndërsa Holanda do ta testojë në portet IJmuiden dhe Eemshaven, përpara se ta aplikojë në aeroportin Schiphol në nëntor.
Britania e Madhe, e cila nuk është pjesë e BE-së, po përgatitet gjithashtu për rradhë të gjata në pikat e kalimit drejt Europës gjatë verës së ardhshme. Departamenti i Transportit në Londër ka krijuar dy zona pritjeje në Kent për të shmangur bllokimet e trafikut drejt Eurotunnel-it dhe portit të Dover-it.
Ministri britanik për sigurinë kufitare, Alex Norris, e quajti këtë një “ndryshim të madh për udhëtarët britanikë”, ndërsa theksoi se Londra po bashkëpunon me partnerët europianë për të siguruar një tranzicion të qetë.
Për zbatimin e sistemit, qeveria britanike ka ndarë 10.5 milionë paund, ndërsa operatorët si Eurotunnel kanë investuar mbi 80 milionë paund në pikat e vetëshërbimit dhe pajisje të reja.
Sistemi EES do të zbatohet në 29 vende të zonës Shengen, përfshirë Zvicrën, Islandën, Norvegjinë dhe Lihtenshtajnin. Ai nuk do të aplikohet për personat me leje qëndrimi ose viza afatgjata të BE-së.
Pavarësisht investimeve dhe testimeve të gjata, autoritetet paralajmërojnë se muajt e parë do të jenë sfidues, derisa udhëtarët dhe strukturat kufitare të përshtaten me mënyrën e re të verifikimit.
“Askush nuk ka më justifikim për të mos qenë gati,” – deklaroi Yann Leriche, drejtori ekzekutiv i Eurotunnel, duke shtuar se skema e re do të kërkojë rreth dy minuta për çdo udhëtar, një proces që mund të shkaktojë pritje të gjata në pikat më të ngarkuara të hyrje-daljeve në BE.
