Një studim i ri shkencor ka zbuluar se gjumi i thellë luan një rol shumë më të rëndësishëm për shëndetin e trurit sesa mendohej më parë. Gjatë kësaj faze të gjumit, truri hyn në një proces pastrimi intensiv, ku largohen mbetjet toksike dhe substancat që grumbullohen gjatë ditës si pasojë e aktivitetit nervor. Ky mekanizëm, i njohur si sistemi glinfatik, është thelbësor për funksionimin normal të neuroneve dhe për ruajtjen e kujtesës dhe përqendrimit.
Sipas hulumtuesve që publikuan rezultatet në revistën shkencore “Cell”, truri gjatë gjumit të thellë ndërron ritmin e qarkullimit të lëngjeve në mënyrë që të pastrojë “mbeturinat” biologjike. Ky proces është shumë më aktiv se gjatë fazave të tjera të gjumit apo gjatë zgjimit. Kur gjumi është i shkurtër, i ndërprerë, ose ndikohet nga përdorimi i barnave qetësuese, efikasiteti i këtij pastrimi bie ndjeshëm, duke lënë mbetje që mund të lidhen me probleme neurologjike afatgjata, si humbja e kujtesës apo sëmundjet neurodegjenerative.
Shkencëtarët theksojnë se truri ka nevojë për cikle të rregullta gjumi të thellë për të ruajtur ekuilibrin e tij biologjik. Për shembull, gjatë kësaj faze, valët elektrike të trurit ngadalësohen, ndërsa qarkullimi i lëngut cerebrospinal përmirësohet, duke lejuar pastrimin efektiv të proteinave të dëmshme, si amiloidi, që lidhet me sëmundjen e Alzheimerit.
Studimi sugjeron se mënyra më e mirë për të mbështetur këtë proces natyror është ruajtja e një rutine të qëndrueshme gjumi – të flesh mjaftueshëm çdo natë, të shmangësh dritat e forta para gjumit dhe përdorimin e tepërt të pajisjeve elektronike. Gjumi i thellë, sipas ekspertëve, nuk është vetëm një periudhë pushimi, por një proces aktiv, gjatë të cilit truri “rindizet”, rigjenerohet dhe përgatitet për funksionimin e ditës në vijim.
Ky zbulim konsiderohet një hap i rëndësishëm në kuptimin e lidhjes midis gjumit dhe shëndetit të trurit, duke ofruar baza të reja për trajtimin e çrregullimeve të gjumit dhe sëmundjeve që ndikojnë në funksionet njohëse. /Skyweb.al
