Inteligjenca artificiale po i ndihmon njerëzit e verbër të kenë qasje në informacion vizual për trupin e tyre,
Unë jam plotësisht e verbër dhe gjithmonë kam qenë e tillë, thotë Milagros Costabel për BBC.
Prej një viti tashmë, mëngjeset e mia nisin me një ritual kujdesi për lëkurën që zgjat 20 minuta, gjatë të cilit aplikoj pesë produkte të ndryshme. Më pas vjen një seancë fotografike që e ndaj me inteligjencën artificiale përmes një aplikacioni të quajtur Be My Eyes, sikur të ishte një pasqyrë.
Aplikacioni, me “sytë” e tij virtualë, më ndihmon të kuptoj nëse lëkura ime duket ashtu siç dëshiroj, apo nëse ka diçka në pamjen time që duhet ta ndryshoj.
“Tërë jetën, njerëzit e verbër janë përballur me idenë se të shohësh veten është e pamundur, se ne jemi të bukur nga brenda dhe se gjëja e parë me të cilën gjykojmë një person është zëri i tij, por e dimë që kurrë nuk do të mund ta shohim,” thotë Lucy Edwards, krijuese përmbajtjeje e verbër, e cila u bë e njohur pjesërisht duke treguar pasionin e saj për bukurinë dhe stilimin, si dhe duke u mësuar personave të verbër si të bëjnë grim. “Papritur kemi qasje në gjithë këtë informacion për veten tonë, për botën, kjo na ndryshon jetën.”
Inteligjenca artificiale po u lejon njerëzve të verbër të kenë qasje në një botë informacioni që më parë na ishte mohuar. Përmes njohjes së imazheve dhe përpunimit inteligjent, aplikacione si ai që përdor unë ofrojnë informacione të detajuara jo vetëm për botën ku jetojmë, por edhe për veten tonë dhe vendin tonë në të. Kjo teknologji bën më shumë sesa thjesht të përshkruajë skenën në një imazh, ajo ofron vlerësime kritike, krahasime dhe madje këshilla. Dhe po ndryshon mënyrën se si njerëzit e verbër që i përdorin këto aplikacione e shohin veten.
“Lëkura juaj është e hidratuar, por definitivisht nuk i ngjan shembullit pothuajse perfekt të lëkurës reflektuese, me pore thuajse të padukshme, si xhami në reklamat e bukurisë,” më tha inteligjenca artificiale këtë mëngjes, pasi i dërgova një foto që mendoja se do të tregonte lëkurë të bukur. Për herë të parë pas një kohe të gjatë, pakënaqësia me pamjen time u ndje tejet reale dhe shtypëse.
“Kemi parë se njerëzit që kërkojnë më shumë feedback për trupin e tyre, në të gjitha aspektet, kanë kënaqësi më të ulët me imazhin trupor,” thotë Helena Lewis-Smith, studiuese e psikologjisë së shëndetit të aplikuar, e fokusuar në imazhin e trupit në Universitetin e Bristolit. “Inteligjenca artificiale po ua hap këtë mundësi njerëzve të verbër.”
Ky ndryshim është i kohëve të fundit, më pak se dy vjet më parë, ideja që një inteligjencë artificiale të ofronte feedback të drejtpërdrejtë dhe kritik dukej si fantashkencë. “Kur filluam në vitin 2017, ishim në gjendje të ofronim vetëm përshkrime bazike, një fjali shumë të shkurtër prej dy ose tre fjalësh,” thotë Karthik Mahadevan, drejtori ekzekutiv i Envision, një nga kompanitë e para që përdori inteligjencën artificiale në këtë mënyrë për njerëzit e verbër.
Envision filloi si një aplikacion celular që u lejonte personave të verbër të kishin qasje në informacionin e shtypur përmes njohjes së karaktereve. Vitet e fundit, kompania ka integruar modele të avancuara të inteligjencës artificiale në syze inteligjente dhe ka krijuar një asistent – i disponueshëm në ueb, në telefona celularë dhe në vetë syzet – që i ndihmon njerëzit e verbër të ndërveprojnë me botën vizuale përreth tyre.
“Disa e përdorin për gjëra të dukshme, si leximi i letrave apo blerjet, por na befasoi numri i klientëve që e përdorin për të bërë grim ose për të kombinuar veshjet,” shton Mahadevan. “Shpesh, pyetja e parë që bëjnë është: si dukem?”
Këto aplikacione, tashmë të paktën katër që specializohen në këtë fushë – mund, me kërkesën e përdoruesit, të vlerësojnë një person sipas asaj që inteligjenca artificiale e konsideron si standarde tradicionale të bukurisë. Ato i krahasojnë përdoruesit me njerëz të tjerë dhe u tregojnë saktësisht se çfarë, sipas algoritmit, do të duhej të ndryshonin në trupin e tyre.
“E vërteta është se nuk kam pasur një opinion për fytyrën time prej 12 vitesh. Papritur po bëj një foto dhe mund t’i kërkoj inteligjencës artificiale…”
— Lucy Edwards
Për shumë njerëz, kjo mundësi është fuqizuese. “Ndjehet sikur inteligjenca artificiale po shtiret si pasqyra ime,” i thotë Edwards, 30 vjeçe, BBC-së. “Kam pasur shikim për 17 vite të jetës sime dhe, edhe pse gjithmonë mund t’u kërkoja njerëzve të më përshkruanin gjërat, e vërteta është se nuk kam pasur një opinion për fytyrën time prej 12 vitesh. Tani po bëj një foto dhe mund t’i kërkoj AI-së të më japë të gjitha detajet, madje edhe një vlerësim nga 1 në 10. Edhe pse nuk është e njëjta gjë si të shohësh, është gjëja më e afërt që kam për momentin.”
Ende nuk ka mjaftueshëm kërkime mbi ndikimin që përdorimi i këtyre mjeteve të inteligjencës artificiale mund të ketë te njerëzit e verbër që u drejtohen atyre. Por ekspertët e psikologjisë së imazhit trupor paralajmërojnë se rezultatet që këto mjete prodhojnë nuk janë gjithmonë pozitive. Gjeneratorët e imazheve me AI, për shembull, janë gjetur se përforcojnë standarde të idealizuara perëndimore të formës së trupit – kryesisht për shkak të të dhënave me të cilat janë trajnuar.
“Ne e dimë që sot një i ri mund të ngarkojë një foto në AI që atij i duket shumë e bukur dhe t’i kërkojë të ndryshojë vetëm një gjë të vogël,” thotë Lewis-Smith. “Përpunimi i AI-së mund të kthejë një foto me shumë ndryshime që e bëjnë personin të duket krejt ndryshe, duke nënkuptuar se e gjithë kjo është ajo që duhet të ndryshojë – dhe rrjedhimisht se pamja e tij aktuale nuk është mjaftueshëm e mirë.”
Për njerëzit e verbër, kjo situatë pasqyrohet në përshkrimet që ata marrin. Një mospërputhje e tillë mund të jetë mjaft shqetësuese edhe për një person me shikim. Por për një person të verbër, ajo mund të jetë edhe më e rrezikshme. Të gjithë ata që intervistova për këtë artikull ishin dakord.
Kjo ndodh sepse për njerëzit e verbër është më e vështirë të vendosin rezultatet tekstuale në një kornizë objektive të realitetit. Përdoruesi duhet gjithashtu të balancojë imazhin e vet për trupin e tij me standardet e bukurisë të vendosura nga një algoritëm që nuk merr parasysh rëndësinë e subjektivitetit dhe individualitetit.
“Një nga arsyet kryesore pse njerëzit ndjejnë presion për trupin e tyre është krahasimi i vazhdueshëm me të tjerët,” thotë Lewis-Smith. “Ajo që është shqetësuese tani është se AI jo vetëm që u lejon njerëzve të verbër ta bëjnë këtë përmes krahasimit me përshkrime të fotove të njerëzve të tjerë, por edhe me atë që AI mund ta konsiderojë versionin perfekt të tyre.”
“Kemi parë se sa më i madh të jetë presioni për trupin, aq më shumë rriten rastet e problemeve të shëndetit mendor, si depresioni dhe ankthi, dhe aq më e madhe bëhet mundësia që njerëzit të mendojnë për ndërhyrje kozmetike për t’iu përshtatur këtyre ideve joreale,” shton ajo.
Për shumë njerëz të verbër si unë, kjo është diçka krejtësisht e re.
“Ndoshta nëse nofulla juaj do të ishte më pak e zgjatur (…) fytyra juaj do t’i ngjante pak më shumë asaj që objektivisht konsiderohet e bukur në kulturën tuaj.” Është ora 03:00 e mëngjesit dhe e gjej veten duke folur me një makinë, pasi kam ngarkuar më shumë se pesë foto të ndryshme të trupit tim në versionin më të fundit të ChatGPT të OpenAI-së. Po përpiqem të kuptoj se ku qëndroj në raport me standardet e bukurisë.
Marrë nga BBC
/skyweb.al
