Mjekë nga Skocia dhe Shtetet e Bashkuara kanë përfunduar atë që konsiderohet si ndërhyrja e parë në botë për trajtimin e goditjes në tru me ndihmën e një roboti. Profesorja Iris Grunwald nga Universiteti i Dundee ka kryer një trombektomi të largët, heqjen e mpiksjeve të gjakut pas goditjes në tru – mbi një trup njerëzor të dhuruar për shkencën mjekësore.
Ndërhyrja u zhvillua në mënyrë unike: profesorja ndodhej në spitalin Ninewells në Dundee, Skoci ndërsa trupi mbi të cilin punonte me anë të robotit ishte në një objekt të universitetit. Disa orë më vonë, neurokirurgu amerikan Ricardo Hanel, nga Florida, realizoi të njëjtin operacion nga Jacksonville, mbi një trup në Dundee, në një distancë prej më shumë se 6.400 kilometrash. Ekipi e ka cilësuar këtë si një “ndryshim loje” të mundshëm nëse teknologjia miratohet për përdorim tek pacientët.
Sipas mjekëve, kjo teknologji mund të revolucionarizojë trajtimin e goditjeve në tru, pasi vonesat në marrjen e kujdesit specialist ndikojnë drejtpërdrejt në shanset e rikuperimit. Profesoreshë Grunwald tha se “u ndjemë sikur po shihnim për herë të parë të ardhmen. Ajo që më parë dukej si shkencë fiksioni, tashmë u demonstrua se është plotësisht e mundur.”
Universiteti i Dundee është qendra globale e trajnimit të Federatës Botërore për Trajtimin Ndërhyrës të Goditjes në Tru, dhe i vetmi vend në Mbretërinë e Bashkuar ku mjekët mund të kryejnë operacione mbi trupa njerëzorë me lëng që imiton qarkullimin e gjakut. “Kjo ishte hera e parë që arritëm të kryejmë gjithë procedurën e trombektomisë mekanike në një trup të vërtetë njerëzor, duke treguar se çdo hap i saj është i realizueshëm,” shtoi Grunwald, shkruan BBC.
Juliet Bouverie, drejtuese e organizatës Stroke Association, e quajti këtë ndërhyrje “një inovacion të jashtëzakonshëm”. Ajo shtoi se për shumë kohë, njerëzit që jetojnë në zona të largëta kanë qenë të privuar nga mundësia për të marrë trajtime të tilla, dhe robotika mund të ndihmojë në balancimin e këtij pabarazimi.
Në eksperiment u përdor lëng që imiton gjakun në katër trupa njerëzorë, të cilët kishin ndërruar jetë brenda tre viteve të fundit dhe ishin balsamosur. Të dy ndërhyrjet, në Dundee dhe Florida, u kryen muajin e kaluar me teknologjinë e kompanisë lituaneze Sentante. Edhe pse më parë janë kryer trombektomi të largëta në modele silikoni, kopje 3D dhe në kafshë, kjo mendohet të jetë e para mbi trup njerëzor. Ekipi synon të fillojë prova klinike vitin e ardhshëm.
Një goditje ishemike ndodh kur një arterie bllokohet nga një mpiksje gjaku, duke ndërprerë furnizimin me oksigjen të trurit. Trajtimi më i mirë është trombektomia, ku specialisti përdor kateterë dhe tela për të hequr mpiksjen. Eksperimenti tregoi se një robot mund të lidhet me këto pajisje, dhe mjeku që ndodhet pranë pacientit thjesht i vendos ato, ndërsa kirurgu në një vend tjetër kontrollon robotin në kohë reale për të kryer procedurën.
Gjatë operacionit, kirurgët mund të shohin imazhe me rreze X në kohë reale dhe të ndjekin përparimin e ndërhyrjes, e cila, sipas profesoreshës Grunwald, kërkon vetëm rreth 20 minuta trajnim. Në projekt morën pjesë edhe kompanitë Nvidia dhe Ericsson për të siguruar lidhjen e qëndrueshme të robotit. Dr. Hanel u shpreh se “të operosh nga SHBA në Skoci me një vonesë prej vetëm 120 milisekondash, sa një e qepur syri, është vërtet e jashtëzakonshme.” /Skyweb.al
