Rivlerësimi i pronave do të ndikojë ndryshe sipas moshës së ndërtesës, pasi udhëzimi i ri zbatues vendos një formulë konkrete që ul barrën fiskale të banesave në varësi të viteve të përdorimit.
Ky mekanizëm pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në shumën që qytetarët do të paguajnë për rivlerësimin dhe në tatimin që do të rezultojë në të ardhmen, raporton skyweb.al.
Sipas udhëzimit, për ndërtesat aplikohet një koeficient amortizimi prej 1% për çdo vit të plotë përdorimi, duke nisur nga momenti kur është fituar titulli i pronësisë për herë të parë.
Ulja nuk mund të kalojë 30% të çmimit të referencës, çka do të thotë se një banesë shumë e vjetër do të ketë një reduktim maksimal të vlerës fiskale deri në këtë nivel.
Në praktikë, kjo krijon një diferencim të qartë mes pronave. Banesat e ndërtuara më herët do të rivlerësohen mbi një bazë më të ulët, ndërsa ndërtesat e reja, me pak vite përdorimi, do të kenë një vlerë më të afërt me çmimet aktuale fiskale. Për rrjedhojë, edhe tatimi që paguhet do të ndryshojë ndjeshëm nga një pronë në tjetrën.
Procesi i rivlerësimit është vullnetar dhe mund të kryhet nga të gjithë individët që kanë në pronësi pasuri të paluajtshme të regjistruar, ose që e regjistrojnë pronën deri më 31 dhjetor 2026. Nëse një qytetar zotëron më shumë se një pasuri, rivlerësimi bëhet për secilën prej tyre veçmas.
Vlera e re e pasurisë mund të përcaktohet në dy mënyra, ose nga Agjencia Shtetërore e Kadastrës mbi bazën e çmimeve minimale fiskale në fuqi, ose nga një ekspert i licencuar. Në çdo rast, vlera e ekspertit nuk mund të jetë më e ulët se referenca fiskale. Aplikimi kryhet online përmes portalit e Albania dhe regjistrimi i vlerës së re bëhet vetëm pas pagesës së detyrimit.
Tatimi i rivlerësimit mbetet 5% dhe llogaritet mbi diferencën mes vlerës së re dhe vlerës së zbritshme, ndërsa tarifa e shërbimit pranë Kadastrës varion nga 3,500 deri në 10,000 lekë në varësi të shumës së tatimit që rezulton.
Koeficienti i amortizimit është elementi që ndryshon logjikën e procesit, pasi për herë të parë vlera fiskale lidhet drejtpërdrejt me vitin e ndërtimit të banesës. Kjo do të thotë se dy apartamente në të njëjtën zonë mund të kenë vlera rivlerësimi të ndryshme vetëm për shkak të diferencës në moshën e ndërtesës.
Në thelb, rregulli i ri synon të krijojë një përllogaritje më të diferencuar dhe më afër realitetit të tregut, duke reflektuar konsumimin në kohë të ndërtesave dhe duke shmangur trajtimin uniform të pronave me karakteristika të ndryshme. /skyweb.al
