Bashkimi Europian po shton përpjekjet për të ndërtuar një sistem pagesash të pavarur nga gjigantët amerikanë Visa dhe Mastercard, në një përpjekje për të rritur sigurinë financiare dhe për të reduktuar varësinë nga infrastruktura e kontrolluar jashtë kontinentit.
Debati është intensifikuar pas paralajmërimeve të Bankës Qendrore Europiane se pjesa më e madhe e pagesave elektronike në Europë mbështetet në rrjete që nuk kontrollohen nga institucionet europiane. Sipas të dhënave të publikuara së fundmi, Visa dhe Mastercard përpunojnë rreth 61% të pagesave me karta në Bashkimin Europian, si edhe pothuajse të gjitha pagesat ndërkufitare.
Ekspertët e financave paralajmërojnë se kjo varësi përbën një dobësi strategjike për ekonominë europiane. Në rast të një krize politike apo vendimi të papritur nga operatorët e rrjeteve globale, një pjesë e madhe e pagesave elektronike në Europë mund të ndërpritej ose të kufizohej ndjeshëm.
Shembulli më i qartë i këtij rreziku ishte Rusia në vitin 2022, kur Visa dhe Mastercard pezulluan operacionet në vend pas pushtimit të Ukrainës, duke shkëputur një pjesë të sistemit të saj financiar nga rrjetet globale të pagesave.
Për të shmangur një situatë të ngjashme, institucionet europiane po shqyrtojnë disa alternativa, përfshirë zhvillimin e një sistemi të përbashkët pagesash në nivel kontinental dhe krijimin e një euroje digjitale nga Banka Qendrore Europiane.
Një nga projektet që po diskutohet është edhe zhvillimi i portofolave digjitalë europianë dhe rrjeteve të reja pagesash që do të konkurronin direkt me Visa dhe Mastercard.
Objektivi i këtyre nismave është që Europa të fitojë atë që zyrtarët e quajnë “sovranitet financiar”, duke kontrolluar vetë infrastrukturën kritike të pagesave dhe duke reduktuar varësinë nga kompani të huaja në një sektor që konsiderohet gjithnjë e më strategjik për ekonominë moderne./euronews.com
