Telefoni ka kaluar një transformim të jashtëzakonshëm gjatë 150 viteve të fundit, duke evoluar nga një pajisje e thjeshtë për transmetimin e zërit me tela në telefonat inteligjentë që sot dominojnë komunikimin dhe jetën dixhitale, raporton The Times.
Telefonata e parë në histori u realizua më 10 mars 1876 në Boston nga shpikësi skocezo-amerikan Alexander Graham Bell, i cili përdori pajisjen e tij të sapopatentuar për të kontaktuar asistentin e tij në një dhomë ngjitur. Fillimisht, kjo teknologji u përdor për komunikime në distanca shumë të shkurtra, kryesisht brenda ndërtesave.
Me kalimin e kohës, rrjeti telefonik u zgjerua në të gjithë Shtetet e Bashkuara përmes kabllove të vendosura në shtylla. Ky zhvillim bëri të mundur edhe telefonatën e parë transkontinentale në vitin 1915.
Teknologjia telefonike arriti në Perandorinë Osmane në fillim të shekullit XX. Në vitin 1926, Republika e Turqisë ngriti centralin e parë automatik telefonik në Ankara, gjatë periudhës së udhëheqjes së themeluesit të shtetit modern turk, Mustafa Kemal Atatürk.
Megjithatë, u deshën edhe disa dekada që telefoni të bëhej një shërbim i zakonshëm për familjet. Zhvillimet në teknologjinë satelitore dhe atë pa tela filluan gradualisht të zëvendësonin varësinë nga kabllot fizike.
Epoka e komunikimit celular modern nisi në vitin 1973, kur drejtuesi i kompanisë Motorola, Martin Cooper, prezantoi telefonin e parë celular portativ në botë. Kjo demonstrim hapi rrugën për pajisjet celulare komerciale që do të shfaqeshin rreth një dekadë më vonë.
Ritmi i zhvillimit teknologjik u përshpejtua ndjeshëm me daljen e telefonave me kamera në vitin 1999 dhe më pas me prezantimin e telefonave inteligjentë me ekran me prekje në vitin 2007. Gradualisht, telefonat celularë u shndërruan nga mjete bazike komunikimi në platforma qendrore për rrjetet sociale, arsimin, tregtinë dhe argëtimin.
Sot përdorimi i telefonave është bërë global. Sipas raportit “Digital 2026” nga We Are Social dhe Meltwater, rreth 5.78 miliardë njerëz në botë përdorin telefona celularë, që përbën afro 70% të popullsisë globale. Telefonat inteligjentë përfaqësojnë rreth 94% të pajisjeve mobile aktive.
Rritja e teknologjisë mobile ka rritur ndjeshëm edhe kohën që njerëzit kalojnë online. Në nivel global, përdoruesit kalojnë mesatarisht 6 orë e 43 minuta në internet çdo ditë, ndërsa rreth katër orë prej kësaj kohe shpenzohen përmes telefonave celularë. Aktualisht, rreth 60% e trafikut global të internetit vjen nga pajisjet mobile.
Përdoruesi mesatar në botë kalon gjithashtu gati dy orë e gjysmë në ditë në platformat e mediave sociale përmes telefonit.
Në Turqi, përdorimi dixhital është edhe më i lartë se mesatarja globale. Përdoruesit e internetit kalojnë rreth 7 orë e 15 minuta online çdo ditë, duke përfshirë 4 orë e 35 minuta në telefona inteligjentë dhe afro 3 orë në aplikacionet e mediave sociale.
Nga një eksperiment i thjeshtë për transmetimin e zërit përmes një teli bakri, telefoni është shndërruar sot në një ekosistem të gjerë dixhital që zë një pjesë të madhe të vëmendjes dhe aktivitetit të përditshëm të njerëzve në mbarë botën. skyweb.al
