Lufta mes SHBA-së dhe Iranit po krijon një ndarje të fortë në ekonominë globale. Ndërsa Azia po përballet me mungesa të lëndëve të para, çmime të larta dhe probleme në prodhim, shumë kompani të mëdha perëndimore po regjistrojnë fitime rekord falë krizës energjetike dhe bllokimit të Ngushticës së Hormuzit.
Mbyllja e një prej korridoreve më të rëndësishme të tregtisë globale ka goditur fort furnizimin me naftë, gaz dhe produkte kimike, duke krijuar tension në tregjet ndërkombëtare. Fabrikat aziatike, sidomos në Kinë, Japoni dhe Korenë e Jugut, po vuajnë mungesën e lëndëve bazë që vijnë nga Lindja e Mesme, çka ka detyruar shumë industri të ulin prodhimin.
Por ndërsa një pjesë e ekonomisë globale po futet në vështirësi, kompani të mëdha të energjisë po përfitojnë nga rritja e çmimeve. Çmimi i naftës Brent dhe ai i gazit natyror në Europë janë rritur me rreth 50% që nga fillimi i luftës.
Gjigantët energjetikë si BP, Shell dhe TotalEnergies kanë raportuar fitime të forta në tremujorin e parë të vitit. BP pothuajse dyfishoi fitimet, ndërsa Shell dhe Total raportuan rritje të ndjeshme të të ardhurave.
Fitues të mëdhenj po rezultojnë edhe kompanitë që tregtojnë lëndë të para dhe energji. Vitol dhe Trafigura po përfitojnë nga paqëndrueshmëria e tregut dhe luhatjet e forta të çmimeve.
Kriza po ndryshon edhe ekuilibrat në industrinë kimike globale. Me kompanitë aziatike të goditura nga mungesa e naftës dhe naphthas, prodhuesit europianë dhe amerikanë po fitojnë terren. Kompani gjermane si BASF, Evonik dhe Lanxesskanë raportuar rritje të porosive dhe rikthim të aftësisë për të rritur çmimet pas një periudhe të gjatë presioni ekonomik.
Edhe industria amerikane po përfiton nga situata. Kompanitë amerikane të kimikateve kanë avantazh për shkak të aksesit më të madh në gaz natyror vendas dhe varësisë më të ulët nga lëndët e para të Lindjes së Mesme.
Një tjetër sektor që po fiton nga lufta është ai i plehrave kimike. Me tregtinë globale të ureës dhe amoniakut të goditur nga bllokimet në Hormuz, çmimet janë rritur ndjeshëm. Kjo po favorizon prodhuesit perëndimorë si Yara International dhe K+S, të cilët po rrisin fitimet dhe parashikimet financiare.
Megjithatë, shumë kompani mbeten të kujdesshme për muajt e ardhshëm. Nëse zinxhirët e furnizimit stabilizohen dhe prodhimi aziatik rikthehet në normalitet pas verës, një pjesë e fitimeve aktuale mund të rezultojë vetëm e përkohshme. /skyweb.al
