Pas vendimit për krijimin e shoqërisë së re aksionare shtetërore “Albanian Digital Solution” (ADS), e cila ka marrë tashmë një kapital fillestar prej 700 milionë lekësh nga buxheti i shtetit, zbardhet edhe struktura e plotë organizative e këtij entiteti të ri publik.
Me një organikë të projektuar prej 345 punonjësish, kjo kompani simotër e AKSHI-t pritet të ketë një peshë financiare të konsiderueshme mbi buxhetin e shtetit, për shkak të premtimit publik për të aplikuar paga mjaft të larta, konkurruese me sektorin privat, me qëllim thithjen e ekspertëve më të mirë të tregut të teknologjisë.
-Dokumenti zyrtar tregon një strukturë piramidale ku në krye qëndron Asambleja e Përgjithshme, e ndjekur nga Këshilli Mbikëqyrës dhe Administratori (i cili drejton edhe një Kabinet të dedikuar dhe Njësinë e Auditit të Brendshëm). Poshtë tyre, aktiviteti operacional është ndarë në pesë departamente kryesore:
-Departamenti i Strategjisë dhe Projekteve (22 punonjës), I cili do të fokusohet në menaxhimin e projekteve, analizën e biznesit dhe strategjitë e inovacionit.
-Departamenti i Zhvillimit dhe Transformimit Digjital me rreth101 punonjës Përfshin Zhvillimin e Software-ve me 26 punonjës, DevOps dhe Cloud, Arkitekturën e Sistemeve, Inteligjencën Artificiale & Analitikën me 10 punonjës) dhe një grup masiv prej 49 punonjësish në ekipet e dedikuara.
-Departamenti i Operimeve dhe Infrastrukturës (77 punonjës), do të kujdeset për mirëmbajtjen e përditshme, mbështetjen teknike me 22 punonjës, menaxhimin e të dhënave në Data Center dhe Rrjetin e Komunikimeve.
-Departamenti i Sigurisë Kibernetike (46 punonjës): përfshin Qendrën e Operacioneve të Sigurisë (SOC) me 21 punonjës, një “Red Team” për testime sulmesh, një njësi CSIRT për reagim ndaj rreziqeve dhe sektorin e Qeverisjes së Riskut.
-Departamenti Korporativ me 49 punonjës mbulon pjesën administrative, si Financën, Burimet Njerëzore, drejtorinë juridike dhe Prokurimet.
Kosto e personelit nuk është bërë e ditur zyrtarisht, por pagat aktuale që ofrohen në tregun e TIK në Shqipëri për pozicione të tilla të nivelit të lartë ku pagat mesatare për programuesit, ekspertët e sigurisë dhe inxhinierët cloud variojnë nga 1,500 euro deri në mbi 3,000 euro neto në muaj.
Ky nivel shpenzimesh shpjegon edhe arsyen pse qeveria i ka dhënë kësaj kompanie të drejtën të operojë si një biznes privat. Ajo do të lejohet të caktojë vetë çmimet e shërbimeve dhe kostot operacionale për institucionet shtetërore që i drejtohen, si dhe të gjenerojë të ardhura nga ofrimi i shërbimeve për kompanitë private, duke u përpjekur të vetëfinancohet përtej kapitalit fillestar shtetëror.
Funksionet zyrtare të ADS
Sipas funksioneve në Qendrën Kombëtaret ë biznesit, qeveria shqiptare ka përcaktuar zyrtarisht gamën e plotë të operacioneve për Shoqërinë e re aksionare shtetërore. Objekti i veprimtarisë ADS shtrihet nga administrimi i infrastrukturës publike e deri te partneritetet strategjike me sektorin privat, brenda dhe jashtë vendit.
Në qendër të misionit të kësaj shoqërie është zhvillimi, operimi, mirëmbajtja dhe mbështetja teknike e sistemeve dhe platformave digjitale, si dhe administrimi i plotë i infrastrukturave të teknologjisë së informacionit dhe komunikimit.
Përtej funksioneve të pastra qeveritare, Shoqëria do të ketë një shtrirje të gjerë edhe në tregun e lirë, duke ofruar shërbime digjitale dhe mbështetje për transformimin teknologjik si për institucionet publike, ashtu edhe për subjektet private. Për të realizuar këtë, legjislacioni i ri i njeh kompanisë të drejtën për të kryer aktivitete studimore, projektuese dhe konsulenca të specializuara në fushën e TIK-ut, si dhe të ofrojë shërbime të tjera shtesë që përputhen me qëllimin e krijimit të saj.
Një element kyç që dëshmon fleksibilitetin e kësaj strukture është liria e zgjeruar në operacionet tregtare dhe financiare. Për të përmbushur objektivat e saj, Shoqëria është e autorizuar të bashkëpunojë ngushtë me persona fizikë dhe juridikë, vendas apo të huaj. Mbi të gjitha, statusi i ri i lejon asaj të investojë në mënyrë direkte ose tërthore duke hapur veprimtari të reja, duke krijuar shoqëri të tjera, apo duke marrë pjesë me kapital në kompani të ndryshme brenda dhe jashtë kufijve të Shqipërisë.
Kjo strukturë e re ka ngritur pikëpyetje të mëdha mbi dublimin e mundshëm të funksioneve me Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI). Në letër, qeveria ka tentuar të ndajë rolet duke e pozicionuar AKSHI-n si autoritetin rregullator, strategjik dhe pronarin e të dhënave që harton politikave digjitale, ndërsa ADS-në si krahun operacional që bën punën praktike në terren.
Megjithatë, objekti i gjerë i punës së ADS-së në fushën e mirëmbajtjes së e-Albania-s dhe sigurisë kibernetike përputhet pothuajse plotësisht me kompetencat që ka pasur AKSHI deri më sot. Dallimi kryesor mbetet te fleksibiliteti tregtar, pasi ADS si shoqëri aksionare nuk ka tavan pagash për ekspertët, mund të marrë kredi dhe mund të ofrojë shërbime me pagesë për kompanitë private. Suksesi i kësaj reforme do të varet nga aftësia e të dyja strukturave për të mos mbajtur stafe paralele teknike për të njëjtat shërbime, çka do të shmangte një fryrje të panevojshme të shpenzimeve publike.
