Për disa persona, vera nuk sjell vetëm ditë të nxehta dhe mbrëmje të këndshme, por edhe një betejë të vazhdueshme me mushkonjat. Ndërsa disa njerëz kalojnë orë të tëra jashtë pa asnjë pickim, të tjerë mbushen me shenja të kuqe, kruarje dhe enjtje vetëm pak minuta pas ekspozimit, shkruan BBC.
Por a ka vërtet diçka që i bën disa njerëz më të preferuar nga mushkonjat?
Për një kohë të gjatë është bërë shaka se disa njerëz kanë “gjak më të ëmbël”, por shkenca tregon se arsyeja është më komplekse.
Trupi ynë çliron shumë sinjale biologjike, përfshirë aromën e trupit dhe përbërjen e frymëmarrjes, të cilat ndikojnë në faktin se sa tërheqës jemi për mushkonjat.
Ja tre mënyra kryesore me të cilat mushkonjat mund të na lokalizojnë.
1. Dioksidi i karbonit nga frymëmarrja i sinjalizon mushkonjës praninë tonë
Vetëm mushkonjat femra pickojnë njerëzit, sepse kanë nevojë për proteinat që gjenden në gjakun tonë për zhvillimin e vezëve.
Ato përdorin shikimin dhe nuhatjen për të identifikuar objektivin e tyre nga një distancë rreth 10 metrash.
Një nga sinjalet kryesore është dioksidi i karbonit (CO₂), një gaz që trupi ynë çliron gjatë frymëmarrjes dhe përmes lëkurës.
Ky gaz aktivizon tek mushkonjat sjelljen e kërkimit të “strehuesit” – pra të njeriut ose kafshës, nga e cila do të marrin gjakun.
Të rriturit zakonisht janë më tërheqës për mushkonjat sesa fëmijët, sepse prodhojnë më shumë dioksid karboni.
Kjo shpjegon edhe pse mushkonjat tërhiqen nga burime të tjera të këtij gazi, si pajisjet me dioksid karboni që përdoren në kurthet kundër mushkonjave.
2. Temperatura e trupit dhe djersitja rrisin tërheqjen
Studimet tregojnë se mushkonjat tërhiqen gjithashtu nga nxehtësia dhe lagështia e trupit.
Gratë shtatzëna kanë rreth dy herë më shumë gjasa të tërheqin mushkonjat krahasuar me gratë jo shtatzëna.
Kjo lidhet me faktin se gjatë shtatzënisë trupi ka nevoja më të larta metabolike, rritet temperatura trupore dhe shtohet sasia e dioksidit të karbonit të nxjerrë gjatë frymëmarrjes.
“Trupi i një gruaje shtatzënë është si një burim i vogël nxehtësie brenda saj”, shpjegojnë studiuesit.
Edhe personat që kryejnë aktivitet fizik mund të jenë më tërheqës për mushkonjat, sidomos gjatë dhe menjëherë pas ushtrimeve.
Arsyeja është se aktiviteti fizik: rrit prodhimin e dioksidit të karbonit; rrit temperaturën e trupit dhe shkakton djersitje.
Edhe personat me trup më të madh mund të tërheqin më shumë mushkonjat, pasi zakonisht prodhojnë më shumë nxehtësi dhe dioksid karboni.
3. Aroma natyrale e lëkurës ndikon në pickimet e mushkonjave
Kur mushkonjat afrohen më pranë trupit, ato përdorin kryesisht aromën e lëkurës dhe të frymëmarrjes për të zgjedhur objektivin.
Sipas studiuesve, mushkonjat jetojnë në një “botë kimike”, ku dallojnë përbërje të ndryshme që çlirohen nga trupi.
Në të kaluarën besohej se njerëzit me “gjak të ëmbël” pickohen më shumë, por kjo teori nuk është e saktë.
Në fakt, mushkonjat tërhiqen nga aroma unike e lëkurës së çdo personi.
Në lëkurën tonë jetojnë miliarda baktere të dobishme, të njohura si mikrobioma e lëkurës.
Këto baktere shpërbëjnë substanca të ndryshme në lëkurë dhe krijojnë përbërje aromatike që mushkonjat mund t’i dallojnë.
Studimet kanë treguar se disa persona kanë nivele më të larta të disa përbërjeve kimike, të quajtura acide karboksilike, të cilat duket se i bëjnë më tërheqës për mushkonjat.
Në një studim ku u analizua aroma e lëkurës së 64 personave, studiuesit zbuluan se mushkonjat preferonin aromën e disa individëve shumë më tepër se të të tjerëve.
Diferencat mes njerëzve mbetën të njëjta edhe pas disa vitesh, pavarësisht ndryshimeve në mënyrën e jetesës.
Kjo tregon se prirja për t’u pickuar më shumë nga mushkonjat, mund të jetë pjesërisht e përcaktuar biologjikisht.
Gjenetika gjithashtu luan rol
Studimet me binjakë kanë treguar se faktorët gjenetikë mund të ndikojnë në mënyrën se si mushkonjat, reagojnë ndaj aromës së trupit tonë.
Binjakët identikë, të cilët kanë të njëjtën përbërje gjenetike, tërhiqnin mushkonjat në mënyrë të ngjashme, ndërsa tek binjakët jo identikë kishte më shumë ndryshime.
Jo të gjitha pickimet shkaktojnë të njëjtin reagim
Njerëzit reagojnë ndryshe ndaj pickimeve të mushkonjave.
Disa persona zhvillojnë: enjtje të mëdha; skuqje dhe kruarje të fortë.
Të tjerë mund të kenë vetëm një shenjë të vogël dhe pothuajse të mos e vërejnë pickimin.
Kjo lidhet me mënyrën se si sistemi imunitar i trupit reagon ndaj substancave që mushkonja lëshon gjatë pickimit.
Disa njerëz mund të mendojnë se pickohen më shpesh, kur në fakt ata thjesht kanë një reagim më të fortë të lëkurës.
Edhe pse disa njerëz janë biologjikisht më tërheqës për mushkonjat, askush nuk është plotësisht i padukshëm për to.
Prandaj, edhe personat që mendojnë se “nuk i pickojnë mushkonjat” duhet të marrin masa mbrojtëse, veçanërisht gjatë periudhave me aktivitet të lartë të këtyre insekteve.
