Projektligji i ri për Bankën e Shqipërisë nuk forcon vetëm pavarësinë e institucionit, por ndërton edhe një mur të gjerë mbrojtjeje rreth drejtuesve, vendimeve dhe dokumenteve të tij.
Guvernatori dhe Zëvendësguvernatorët nuk do të mund të ndalohen ose arrestohen pa autorizimin paraprak të Gjykatës së Lartë, duke përfituar një filtër të posaçëm që nuk zbatohet për funksionarët e zakonshëm publikë.
Në të njëjtën kohë, projektligji kufizon fort kontrollin nga jashtë. Kuvendi humbet të drejtën për të zgjedhur Inspektorin e Përgjithshëm, ndërsa kontrolli i brendshëm kalon te një drejtor i emëruar nga Këshilli Mbikëqyrës, me propozim të Guvernatorit.
Edhe Kontrolli i Lartë i Shtetit mbetet jashtë politikës monetare, operacioneve të tregut, stabilitetit financiar dhe pasqyrave financiare të bankës.
KLSH do të auditojë vetëm veprimtarinë administrative dhe Banka e Shqipërisë nuk do të jetë e detyruar të hartojë plan veprimi për zbatimin e rekomandimeve të tij.
Por kufizimi më i fortë prek transparencën. Projektligji i jep Bankës të drejtën të klasifikojë si konfidencial një gamë shumë të gjerë dokumentesh dhe ndalon çdo autoritet publik, përfshirë Komisionerin për të Drejtën e Informimit, ta detyrojë atë t’i bëjë publike.
Guvernatori do të përcaktojë rregullat se çfarë klasifikohet, kush mund të njihet me informacionin dhe kur ai mund të deklasifikohet.
Edhe prokurimet përjashtohen nga ligji i zakonshëm dhe do të rregullohen me akte të miratuara nga vetë Këshilli Mbikëqyrës.
Të gjitha këto dispozita justifikohen me nevojën për pavarësi dhe përafrim me standardet evropiane.
Por të marra së bashku, ato krijojnë një Bankë të Shqipërisë më të mbrojtur nga arrestimi, më pak të kontrollueshme nga Kuvendi dhe KLSH-ja, dhe shumë më të mbyllur ndaj publikut.
Rreziku është që pavarësia të kthehet në paprekshmëri dhe banka qendrore në një ishull institucional që kontrollon veten dhe jep llogari vetëm sipas rregullave që miraton vetë. /skyweb.al
