Shkencëtarët thonë se kanë zbuluar arsyen pse bakteri përgjegjës për shpërthimin më të rëndë të meningjitit B në Mbretërinë e Bashkuar, në Kent në fillim të këtij viti, u tregua kaq i rrezikshem.
Më shumë se 20 të rinj, kryesisht studentë, u infektuan gjatë shpërthimit të sëmundjes në mars, i cili u lidh me një klub nate në Canterbury. Të gjithë kishin nevojë për trajtim në spital, ndërsa nëntë prej tyre përfunduan në terapi intensive dhe dy humbën jetën.
Ekspertët e Agjencisë së Sigurisë Shëndetësore të Mbretërisë së Bashkuar (UKHSA) dhe të Universitetit të Oksfordit, të cilët kanë analizuar ADN-në e bakteries, thonë se ajo kishte marrë disa materiale gjenetike nga baktere të tjera që gjenden natyrshëm në fytin e disa njerëzve.
Ky shkëmbim krijoi një shtam ose variant të ri, i cili më pas u përhap mes personave që frekuentonin klubet e natës dhe shkaktoi sëmundje të rënda.
Ekspertët theksojnë se vaksina kundër meningjitit B, e cila aktualisht po u ofrohet më shumë se një milion të rinjve që fillojnë universitetin, ofron mbrojtje edhe ndaj këtij varianti.
E rrallë, por mund të ndodhë përsëri
Të rinjtë mund të rezervojnë vaksinën MenB në farmacitë e rrjetit të farmacive në të gjithë Anglinë. Ka edhe mundësi për vaksinim pa rezervim paraprak.
Dy doza ofrojnë mbrojtjen më të mirë. Dozat e para janë në dispozicion deri më 31 dhjetor 2026, ndërsa dozat e dyta deri më 31 mars 2027.
Dr Charlene Rodrigues, konsulente në gjenomikën e patogjenëve pranë UKHSA, tha: “Ky hetim tregon se sa shpejt dhe në mënyrë dramatike mund të ndryshojnë këto baktere.
Fakti që ky variant i shpërthimit ishte në gjendje të përhapej te kaq shumë të rinj lidhej me mjedisin social, pra me një vend ku kishte shumë kontakte dhe ndërveprime të afërta mes njerëzve.”
Duke folur ekskluzivisht për BBC-në, ajo tha se bakteret dihet se pësojnë ndryshime të tilla, të njohura si transferim horizontal i gjeneve.
Ndryshime të tilla mund t’i bëjnë infeksionet më të rënda dhe mund t’u mundësojnë atyre të shmangin sistemin imunitar, sepse njerëzit nuk janë përballur më parë me këtë variant të ri.
Këto ngjarje, ndonëse të rralla dhe të paparashikueshme, mund të ndodhin përsëri, ndaj ekspertët “nuk duhet ta heqin vëmendjen nga ky problem”, shtoi ajo.
Shkencëtarët thonë se shpejtësia dhe ashpërsia e shpërthimit në Kent ishin shumë të pazakonta. Në atë kohë, ai u përshkrua si “i paprecedentë” dhe “shpërthyes”, për shkak të numrit të madh të infeksioneve që ndodhën në një vend dhe brenda një periudhe shumë të shkurtër.
Dy persona humbën jetën – një student 21-vjeçar i Universitetit të Kentit dhe Juliette Kenny, një nxënëse e shkollës së mesme në Queen Elizabeth’s Grammar School në Faversham.
Mendohet se shpërthimi filloi në një klub nate të quajtur Club Chemistry, në qendër të qytetit, i cili ishte shumë i frekuentuar nga studentët e universitetit.
Dr Rodrigues dyshon se të njëjtat ndryshime gjenetike që e bënë këtë shtam kaq të rrezikshëm mund të kenë shpjeguar edhe pse shpërthimi zgjati pak dhe nuk vazhdoi të përhapej.
Njerëzit në përgjithësi ishin shumë të sëmurë për të qenë bartës pa simptoma, të cilët mund ta transmetojnë bakterien te të tjerët pa e ditur.
Prof Robert Heyderman, ekspert në sëmundjet infektive në University College London, tha se varianti përgjegjës për shpërthimin mund të ishte bartur nga persona të shëndetshëm për njëfarë kohe, përpara se kushtet të ishin të përshtatshme për të shkaktuar shpërthimin.
Pas shpërthimit në Kent, u nis një program i posaçëm vaksinimi kundër MenB për të mbrojtur të rinjtë që po shkojnë në universitet këtë vjeshtë.
Këshilltarët po i kërkojnë qeverisë të shqyrtojë mundësinë e futjes së vaksinës MenB në mënyrë rutinë për nxënësit e moshës së shkollës së mesme, rreth moshës 15 vjeç, për t’i mbrojtur më mirë nga një sëmundje që mund të jetë vdekjeprurëse.
