Një studim i Këshillit të Lartë Gjyqësor, i konsultuar nga Skyweb.al, zbulon përmasat e vonesave në dhënien e drejtësisë, me situatën më problematike në gjykatat e apelit.
Sipas dokumentit, Apeli Administrativ kishte 24,530 dosje të papërfunduara në fund të vitit 2025, ndërsa koha teorike e nevojshme për përpunimin e këtij stoku, me ritmin aktual të punës, arrin në 2,634 ditë ose rreth 7.2 vjet.
Ky tregues pasqyron kohën e përllogaritur për përpunimin e dosjeve të mbetura në pritje, duke dëshmuar mbingarkesën e sistemit dhe vështirësitë për të përballuar fluksin e çështjeve të reja.
Madje, Apeli Administrativ arrin të përfundojë vetëm rreth 84 çështje për çdo 100 dosje të reja që regjistrohen, çka nënkupton se stoku vazhdon të shtohet.
Situata paraqitet e rëndë edhe në Apelin e Juridiksionit të Përgjithshëm, ku rezultojnë 45,876 dosje të papërfunduara dhe një kohë teorike përpunimi prej 1,507 ditësh ose rreth 4.1 vjetësh.
Kjo gjykatë ka 78 vende të miratuara për gjyqtarë, por vetëm 41 gjyqtarë efektivisht në detyrë, ndërsa përfundon mesatarisht 73 çështje për çdo 100 të reja.
Ndërkohë, në Gjykatën e Lartë rezultojnë 16,445 çështje të papërfunduara, me një kohë teorike përpunimi prej 873 ditësh ose rreth 2.4 vjetësh.
Por problemi nuk kufizohet vetëm te stoku i dosjeve.
KLGJ konstaton se nga 417 vende të miratuara për gjyqtarë në të gjithë Shqipërinë, vetëm 309 janë efektivisht në dispozicion të sistemit për gjykim.
Hendeku prej 108 gjyqtarësh përbëhet nga 74 vende të paplotësuara dhe 34 njësi kapaciteti gjykues të padisponueshme për shkak të angazhimeve apo mungesave funksionale.
Studimi arrin në përfundimin se edhe plotësimi i vendeve ekzistuese nuk do të mjaftonte për të përballuar ngarkesën e gjykatave dhe për të reduktuar dosjet e prapambetura.
Për këtë arsye, KLGJ propozon shtimin e 102 vendeve të përhershme për gjyqtarë, duke e çuar organikën kombëtare nga 417 në 519 vende.
Nga këto, 84 do të jenë vende të reja operacionale, ndërsa 18 të tjera do të krijohen si rezervë funksionale për të kompensuar mungesat e gjyqtarëve.
Për Gjykatën e Lartë propozohet gjithashtu një kapacitet shtesë prej 9 gjyqtarësh të përkohshëm, për trajtimin e dosjeve të akumuluara, masë që kërkon vlerësim dhe ndërhyrje ligjore.
Në Gjykatën e Tiranës, ku rezultojnë 17,491 dosje të papërfunduara, kërkohet shtimi i 18 vendeve të reja, ndërsa në Durrës dhe Fier propozohen nga 6 gjyqtarë shtesë.
Zgjerimi i sistemit kërkon gjithashtu të paktën 392 punonjës administrativë dhe mbështetës, përfshirë personelin e përkohshëm për Gjykatën e Lartë.
Sipas përllogaritjeve të KLGJ-së, vetëm kostoja vjetore e personelit shtesë arrin në rreth 1.22 miliardë lekë, pa përfshirë investimet në ndërtesa, salla gjykimi, pajisje dhe infrastrukturë teknologjike.
Studimi parashikon zbatimin gradual të masave deri në vitin 2030, duke i dhënë përparësi gjykatave me ngarkesën më të lartë dhe dosjet më të vjetra.
Të dhënat e KLGJ-së nxjerrin në pah një problem të rëndë strukturor të drejtësisë shqiptare, ku mungesa e gjyqtarëve dhe fluksi i lartë i çështjeve vijojnë të zgjasin proceset gjyqësore dhe të vështirësojnë aksesin e qytetarëve në drejtësi. /skyweb.al
