Çmimet e larta, inflacioni dhe pakënaqësia për gjendjen ekonomike kanë ndëshkuar presidentin amerikan Donald Trump në zgjedhjet e mesmandatit të 3 nëntorit, ku Partia Republikane ka humbur kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit.
Demokratët kanë siguruar shumicën si në Senat, ashtu edhe në Dhomën e Përfaqësuesve, duke shënuar një fitore të rëndësishme politike që ndryshon ekuilibrat e pushtetit në Uashington.
Sipas mediave amerikane, pakënaqësia e amerikanëve me koston e jetesës ishte një ndër faktorët kryesorë që ndikoi në rezultatin e zgjedhjeve.
Sondazhet e kryera me votuesit tregojnë se gati 9 në 10 amerikanë e konsideruan koston e jetesës një faktor të rëndësishëm në vendimin e tyre për votën.
Ndërkohë, pothuajse dy të tretat e të anketuarve fajësuan politikat e administratës Trump për çmimet e larta, ndërsa rreth 80% deklaruan se inflacioni u kishte shkaktuar vështirësi financiare në familje.
Rezultati përbën një goditje të fortë për presidentin amerikan, i cili në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024 kishte premtuar uljen e inflacionit dhe përmirësimin e fuqisë blerëse të qytetarëve.
Por dy vite më vonë, rritja e çmimeve të ushqimeve, karburanteve dhe shpenzimeve të tjera të përditshme duket se ka ndikuar në largimin e një pjese të votuesve nga republikanët.
Një ndikim të rëndësishëm kanë pasur edhe tarifat doganore të vendosura nga administrata Trump për mallrat e importuara, si dhe pasojat ekonomike të luftës me Iranin, që kanë shtuar presionin mbi çmimet e energjisë.
Sipas Associated Press, tre të katërtat e votuesve e vlerësuan gjendjen e ekonomisë amerikane si jo të mirë ose të keqe, ndërsa një përqindje e ngjashme shprehu pakënaqësi me drejtimin që ka marrë vendi.
Pakënaqësia është reflektuar edhe në shtete që tradicionalisht kanë mbështetur republikanët.
Demokratët kanë fituar gara të rëndësishme për Senatin në Teksas, Karolinën e Jugut, Kansas, Iowa dhe Ohio, duke marrë mandate në zona ku Donald Trump kishte shënuar fitore të konsiderueshme vetëm dy vite më parë.
Në Teksas, demokrati James Talarico mundi republikanin Ken Paxton, duke i dhënë Partisë Demokratike një fitore historike pas dekadash dominimi republikan në këtë shtet.
Rezultatet tregojnë gjithashtu një dobësim të mbështetjes për republikanët te votuesit e rinj dhe komuniteti hispanik, dy kategori që kishin kontribuar në fitoren presidenciale të Trump në vitin 2024.
Presidenti amerikan ka refuzuar ta konsiderojë rezultatin një humbje personale, duke ia atribuuar disfatën cilësisë së kandidatëve republikanë.
Megjithatë, sondazhet tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e amerikanëve e përdorën votën për Kongresin për të shprehur pakënaqësinë ndaj politikave të administratës së tij.
Marrja e kontrollit të të dyja dhomave nga demokratët pritet të vështirësojë miratimin e nismave legjislative të Trump gjatë dy viteve të mbetura të mandatit presidencial.
Demokratët do të kenë gjithashtu mundësi të ushtrojnë kontroll më të madh parlamentar mbi administratën dhe të nisin hetime ndaj zyrtarëve të saj.
Zgjedhjet e 3 nëntorit kanë treguar se ekonomia mbetet një faktor përcaktues në politikën amerikane. Çmimet e larta, të cilat ndihmuan Trump të rikthehej në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2024 përmes premtimeve për uljen e tyre, janë kthyer dy vite më vonë në një nga arsyet kryesore të humbjes së republikanëve. /skyweb.al
