Një valë e pazakontë kërcënimesh me bomba ka përfshirë transportin ajror në Europë gjatë ditëve të fundit, duke detyruar avionë pasagjerësh të ndryshojnë destinacion, aeroporte të pezullojnë përkohësisht operacionet dhe forcat ajrore të disa vendeve të ngrihen në gatishmëri.
Vetëm gjatë 3 nëntorit, të paktën shtatë fluturime u vunë në shënjestër të alarmeve për bomba, ndërsa një tjetër incident ishte regjistruar një ditë më parë.
Kërcënimet prekën fluturime me destinacion Poloninë, Spanjën, Italinë dhe Bullgarinë, duke përfshirë kompani si Ryanair, Wizz Air, LOT Polish Airlines dhe SAS.
Në Poloni, një avion i nisur nga Londra u devijua drejt aeroportit Modlin të Varshavës, i cili u mbyll përkohësisht për kontrolle sigurie. Një tjetër avion nga Kopenhaga u kontrollua pas mbërritjes në aeroportin Chopin.
Në Spanjë, një avion i Ryanair nga Mançesteri u prit në Murcia nga forcat e sigurisë dhe ekipet e emergjencës, ndërsa në Itali avionët luftarakë shoqëruan një fluturim drejt aeroportit Fiumicino të Romës.
Një ditë më parë, avionët luftarakë hungarezë ishin ngritur për të shoqëruar një avion të Wizz Air, që udhëtonte nga Londra drejt Sofjes, por që u detyrua të ulej në Budapest.
Nga vijnë kërcënimet dhe çfarë synohet?
Kjo është pikërisht çështja që po hetojnë autoritetet europiane.
Në disa raste, kërcënimet janë dërguar përmes mesazheve elektronike, duke ngritur dyshime për një përpjekje të organizuar për të shkaktuar panik dhe për të paralizuar përkohësisht transportin ajror.
Shpërndarja e alarmeve pothuajse në të njëjtën kohë, në vende të ndryshme dhe ndaj kompanive të ndryshme ajrore, konsiderohet një element i pazakontë.
Ekspertët e sigurisë ajrore po shqyrtojnë disa skenarë, nga kërcënimet imituese të nxitura nga incidentet e para, te mundësia që pas tyre të qëndrojë një person ose një grup i vetëm.
Një tjetër pistë është ajo e operacioneve hibride, ku kërcënime të rreme përdoren për të shkaktuar ndërprerje të shërbimeve, kosto ekonomike dhe pasiguri, pa qenë e nevojshme të realizohet një sulm fizik.
Në këtë mënyrë, edhe një mesazh i vetëm kërcënues mund të detyrojë një avion të devijojë, të mobilizojë dhjetëra efektivë policie, ekipe antieksploziv dhe, në raste të veçanta, avionë luftarakë.
Kostoja e një alarmi të tillë për autorin mund të jetë minimale, ndërsa reagimi i detyrueshëm i autoriteteve mund të kushtojë shumë më tepër.
Megjithatë, deri tani nuk është konfirmuar se incidentet janë të koordinuara, nuk është identifikuar publikisht vendi nga ku kanë origjinën kërcënimet dhe asnjë grup nuk ka marrë përgjegjësinë.
Në të gjitha fluturimet e kontrolluara, alarmet rezultuan të rreme. Nuk u gjet asnjë pajisje shpërthyese dhe nuk pati të lënduar.
Pavarësisht kësaj, përhapja e kërcënimeve brenda një periudhe kaq të shkurtër po ngre shqetësime për një formë tjetër të cenimit të sigurisë ajrore: përdorimin e alarmeve të rreme si mjet për të shkaktuar ndërprerje masive në transportin europian.
Hetimet tashmë janë përqendruar te identifikimi i autorëve, mënyra e dërgimit të kërcënimeve dhe lidhja e mundshme ndërmjet incidenteve. /skyweb.al
