Një grup studentësh kaluan një pjesë të verës në një mal në Zvicër duke simuluar se si mund të duket jeta brenda një baze hënore. BBC i bashkua atyre para “misionit”.
Cili ishte ëndrra juaj e fëmijërisë? Për disa, ishte të bëheshin astronautë. Pak ëndrra janë më sfiduese për t’u realizuar.
“Mbaj mend kur po përpiqesha të kuptoja që doja të bëhesha astronaut, mendoja: ‘Si mund ta arrij këtë?'”, thotë Katie Mulry, një studente 24-vjeçare amerikane e masterit në inxhinieri hapësinore në Institut Supérieur de l’Aéronautique et de l’Espace (Isae-Supaero) në Tuluza, Francë. “Po shihja se në cilën universitet mund të shkoja, çfarë mund të studioja. Dhe në të vërtetë, nuk ka një rrugë të qartë.”
Mulry është gjithashtu drejtore projekti në Asclepios, iniciativa e parë dhe më e madhe ndërkombëtare e studentëve për hapësirën, e cila kryen çdo vit misione të simuluara hapësinore. Ajo ishte pjesë e misionit të dytë Asclepios në 2021-22 si “astronaute analoge”, duke kryer një mision të simuluar brenda një mali zviceran. Që nga viti 2024, ajo ndihmoi në organizimin e Asclepios V, misioni i pestë i iniciativës. Ai kulmoi me një “ekip” prej nëntë studentësh ndërkombëtarë që kaluan më shumë se dy javë të izoluar brenda fortifikimit sekret ushtarak Gotthard në Ticino, Zvicër, nga fundi i korrikut deri në gusht të këtij viti.
Kur mbërrita për herë të parë në bazën malore të Sasso San Gottardo për të takuar ekuipazhin dhe për të parë ku do të ripërfaqësonin lansimin e raketës dhe bazën hënore, nuk mund ta gjeja fare.
Mes mjegullës së trashë dhe fakti që baza është e fshehur nën Alpe, ishte e qartë pse qeveria zvicerane, pavarësisht politikës së saj të neutralitetit ndërtoi një fortifikim këtu gjatë Luftës së Dytë Botërore. I gdhendur brenda malit është një rrjet tunelesh 3.5 km (2.17 milje) që mbajnë një temperaturë konstante prej 6°C gjatë gjithë vitit, në një lartësi prej 2,000 metrash (6,561 ft). Fortifikimi ka ende dy topa, të cilët kur ishin në shërbim mund të godisnin objektiva deri në 26 km largësi.
Ky ambient i errët, i ftohtë dhe i ngushtë u zgjodh qëllimisht për të përfaqësuar një bazë të vendosur brenda një “shkëmbi” hënor. Ata janë dizajnuar për të simuluar se si mund të duket jetesa njerëzore jashtë Tokës dhe për të studiuar se si njerëzit do të silleshin ose reagojnë ndaj kushteve ekstreme të Hënës ose Marsit, që paraqesin sfida komplekse teknologjike, fizike dhe psikologjike.
“Bëhet fjalë për të kuptuar këto sfida dhe për të studiuar ato këtu në Tokë, në mënyrë që kur njerëzit të shkojnë në hapësirë, agjencitë hapësinore të jenë më të përgatitura për të mbështetur astronautët,” shpjegon Mulry. “Më pëlqen shumë të eksploroj fluturimet njerëzore në hapësirë,” thotë ajo. “Qëllimi im është të ndihmoj në përmirësimin e jetës për njerëzit në hapësirë, ndoshta edhe të bëhem dikush që të jetojë në hapësirë një ditë.”
Asclepios përbëhet nga rreth 60 persona nga vende të ndryshme. Ai u krijua për të dhënë studentëve nga e gjithë bota një ide se si mund të jetë procesi i aplikimit për të bërë astronaut dhe për të shkuar në hapësirë, duke imituar proceset e përzgjedhjes dhe trajnimit të Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA) dhe NASA-s.
Gjatë vitit, pjesëmarrësit takohen për trajnime në mjedise ekstreme (përfshirë ecje gjatë natës në Alpe dimrit ose zhytje në ujë të ftohtë nën një liqen të ngrirë), marrin pjesë në fluturime parabolike me zero gravitet dhe mësojnë aftësi të përgjigjes së parë, mbijetesës dhe shpëtimit. Ata gjithashtu marrin ligjërata mbi psikologjinë hapësinore dhe dëgjojnë nga astronautë me përvojë.
Përshtatur nga BCC
/Skyweb.al
