Qeveria ka paraqitur në Kuvend një projektligj të ri që synon ndryshimin rrënjësor të mënyrës se si përballohen dëmet nga fatkeqësitë natyrore. Nisma “Për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga tërmetet dhe përmbytjet” parashikon ngritjen e një mekanizmi publik financiar, i cili do të marrë përsipër mbrojtjen e pronës banesore në shkallë kombëtare.
Sipas projektligjit, në qendër të skemës do të qëndrojë një fond i posaçëm publik, i cili do të administrojë sigurimin e detyrueshëm të banesave. Ky fond do të funksionojë si person juridik publik, i organizuar në formë shoqërie aksionare, me kompetenca të plota financiare dhe administrative.
Skema e re parashikon që pronarët e banesave të paguajnë një prim të detyrueshëm sigurimi, i cili nuk do të formohet nga tregu i lirë, por do të caktohet nga Këshilli i Ministrave. Çmimi do të varet nga niveli i riskut, zona ku ndodhet ndërtesa dhe karakteristikat e saj strukturore, duke u bazuar në modele aktuariale të ndërtuara posaçërisht për realitetin shqiptar.
Ndryshe nga sigurimet tradicionale, kompanitë private nuk do të mbajnë barrën financiare të riskut. Ato do të përfshihen vetëm si ndërmjetëse teknike për shpërndarjen e kontratave, mbledhjen e primeve dhe administrimin e procedurave, ndërsa fondet e grumbulluara do të kalojnë drejtpërdrejt në Fondin Kombëtar, i cili do të jetë përgjegjës për pagesën e dëmshpërblimeve.
Në rast të një tërmeti apo përmbytjeje, vlerësimi i dëmeve do të kryhet nga ekspertë të licencuar, ndërsa dëmshpërblimi do të lëvrohet nga fondi brenda afateve të përcaktuara. Mbulimi financiar do të përfshijë dëmet materiale të banesës dhe të pajisjeve brenda saj, por nuk do të shtrihet në humbje të aktivitetit ekonomik apo të ardhura të munguar.
Projektligji parashikon gjithashtu krijimin e rezervave financiare afatgjata, përmes administrimit dhe investimit të të ardhurave të mbledhura, me qëllim përballimin e ngjarjeve me kosto të lartë. Për të garantuar funksionimin e vazhdueshëm, fondi nuk do të jetë subjekt i falimentimit apo likuidimit.
Drejtimi i skemës do të realizohet përmes një strukture të dedikuar, e përbërë nga Asambleja e Përgjithshme, Këshilli Mbikëqyrës dhe Administratori, ku Këshilli Mbikëqyrës do të ketë rol vendimmarrës në politikat e investimit dhe orientimin strategjik.
Me këtë projektligj, shteti synon të kalojë nga ndërhyrjet emergjente pas fatkeqësive natyrore drejt një sistemi të paracaktuar sigurimi, duke kufizuar goditjet e drejtpërdrejta mbi buxhetin e shtetit dhe duke krijuar një mekanizëm më të qëndrueshëm për mbrojtjen e banesave. /skyweb.al
