Duke nisur nga kjo e enjte, 10 prill 2026, shqiptarët që udhëtojnë drejt vendeve të hapësirës Schengen Area do të përballen me një ndryshim të plotë të procedurave në kufi. Bashkimi Europian po vendos në funksion të plotë Sistemin e Hyrjes/Daljes (EES), duke i dhënë fund praktikës së vjetër të vulosjes së pasaportave.
Ky sistem i ri elektronik regjistron automatikisht çdo hyrje dhe dalje të shtetasve nga vendet jashtë BE-së, përfshirë edhe shqiptarët. Në vend të një vule fizike, çdo lëvizje do të regjistrohet në një databazë digjitale, duke monitoruar në kohë reale qëndrimin në territorin Schengen.
Në hyrjen e parë pas 10 prillit, çdo udhëtar do të duhet të japë të dhënat biometrike: fotografi të fytyrës dhe gjurmët e gishtërinjve, së bashku me të dhënat e pasaportës. Refuzimi për të dhënë këto të dhëna nënkupton refuzim automatik të hyrjes. Nuk ka përjashtime dhe nuk ka alternativa.
Rregulli i qëndrimit mbetet i njëjtë, deri në 90 ditë brenda 180 ditëve, por kontrolli mbi këtë kufi bëhet shumë më i rreptë. Sistemi do të identifikojë automatikisht tejkalimet, duke i dhënë fund praktikave të shmangies apo interpretimeve fleksibël në kufi.
Autoritetet paralajmërojnë se në fazën e parë të zbatimit priten vonesa, sidomos në aeroporte dhe pika kufitare tokësore. Arsyeja është e thjeshtë: çdo pasagjer do të kalojë një proces më të gjatë verifikimi, sidomos në hyrjen e parë në sistem.
Ndryshe nga sistemet e tjera, për EES nuk kërkohet aplikim paraprak. Regjistrimi bëhet në momentin e kalimit kufitar, çka do të thotë se përgatitja bie mbi vetë qytetarët, të cilët duhet të paraqiten më herët dhe me dokumente të rregullta.
Në praktikë, ky është një ndryshim që shkon përtej teknologjisë. Ai shënon kalimin nga një kontroll manual në një sistem të automatizuar dhe shumë më të rreptë, ku çdo lëvizje regjistrohet dhe çdo shkelje identifikohet menjëherë.
Për qytetarët shqiptarë, kjo do të thotë më pak fleksibilitet dhe më shumë kontroll në çdo hyrje dhe dalje nga Europa. /skyweb.al
