Pavarësisht luftës me Iranin dhe bllokimit të pjesshëm të furnizimeve globale, çmimet e naftës nuk kanë shpërthyer në nivelet që parashikonin tregjet ndërkombëtare.
Analiza e CNN tregon se situata aktuale është ndryshe nga ajo e vitit 2022, kur pushtimi rus i Ukrainës çoi naftën mbi 120 dollarë për fuçi dhe shkaktoi rritje të forta të karburanteve në mbarë botën.
Sot, edhe pse përmes tensioneve në Ngushticën e Hormuzit mungojnë rreth 14 milionë fuçi naftë në ditë në tregun global, çmimi i naftës po qëndron rreth 100 dollarë për fuçi.
Në fillim të konfliktit, shumë analistë kishin paralajmëruar se çmimi mund të shkonte deri në 150 apo edhe 200 dollarë për fuçi.
Sipas CNN, tregu po mbahet nën kontroll nga disa faktorë njëkohësisht. Një pjesë e mungesës së furnizimit është kompensuar nga rritja e prodhimit në SHBA dhe Amerikën Latine.
Ndërkohë, rezervat e krijuara para nisjes së luftës po përdoren për të zbutur goditjen në tregjet ndërkombëtare.
JP Morgan vlerëson se para konfliktit kishte rreth 580 milionë fuçi naftë të depozituara në rezervë, çka po ndihmon për të shmangur një shpërthim të menjëhershëm të çmimeve. Edhe lirimi i rezervave strategjike dhe lehtësimi i disa kufizimeve për naftën ruse dhe iraniane kanë ndikuar përkohësisht në furnizim.
Një tjetër arsye lidhet me rënien e kërkesës globale.
Sipas JP Morgan, kërkesa për naftë është ulur me rreth 4.3 milionë fuçi në ditë, pasi shumë vende dhe industri po përballen me mungesa karburanti dhe kosto të larta.
Në disa pjesë të Azisë, fabrika kanë ulur prodhimin për shkak të mungesës së lëndëve të para, ndërsa në Europë po shtohen paralajmërimet për mungesë të karburantit të avionëve.
Në treg po ndikon edhe spekulimi financiar. Një pjesë e investitorëve besojnë se SHBA nuk do të lejojë një konflikt afatgjatë me Iranin dhe se tensionet do të frenohen përpara se tregu të futet në krizë të plotë. Kjo ka penguar rritje edhe më të forta të çmimeve.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se situata mbetet e brishtë.
Nëse lufta zgjatet gjatë muajve të verës dhe rezervat globale fillojnë të shterojnë, tregjet mund të përballen me një krizë të re energjetike dhe me rritje shumë më të forta të çmimeve të naftës dhe karburanteve. /skyweb.al
